bilişim suçları nelerdir, bilişim suçları ihbarı ve şikayeti

Bilişim Suçları

Bilişim Suçları Nelerdir?

Bilişim suçları, bilişim sistemleri aracılığı ile ya da bu sistemler üzerinden işlenen suçlardır. Bilgisayar, telefon, pos cihazı gibi elektronik cihazlar suç aracı olabilmektedir. Siber suçların çeşitlenmesiyle kanunlar da buna paralel bir gelişim göstermektedir. Bilişim suçları Türk Ceza Kanunu’nun 243, 244 ve 245. maddelerinde düzenlenmiştir. Kanuna göre bilişim suçları şunlardır;

  • Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK 243)
  • Bilişim Sistemini Engelleme, Bozma, Erişilmez Kılma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK 244)
  • Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK 245)
  • Yasak Cihaz veya Program Kullanma Suçu (TCK 245/A)

Bilgisayar ve telefon kullanımının artması, kredi kartının yaygınlaşması ile birlikte bilişim suçlarının mağduru olan ya da bu suçu işlediği iddia edilen kişi sayısı da artmaktadır. Böyle bir durumla karşı karşıya kalan kişilerin bilişim suçlarında deneyimli olan, konuya hakim bir avukattan destek alması tavsiye edilir.

Her yıl işlenen suç türlerine aşağıdaki istatistiklerden bir bakalım ve daha sonrasında tek tek suç tiplerini inceleyelim.

bilişim suçları davaları

Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK 243)

Bilişim sistemine girme suçu, TCK 243. maddede düzenlenen bir bilişim suçudur. Kişinin izni olmadan sosyal medya hesaplarına girme, mailine girme, bilgisayar veya telefonuna girme gibi şekillerle işlenebilir. Hack denilen durum da bu suçun kapsamındadır. Bilişim sistemine girme suçu sisteme virüs ya da trojan gönderme şeklinde de işlenebilir. Bilişim sistemine girilen kişi, bu işleme izin verdiyse suç oluşmaz. Yani mağdurun rızası bu eylemi hukuka uygun hale getirir. Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta da suçun gerçekleşmesi için girdikten sonra sistemde bir süre kalınması gerektiğidir. Sisteme girebilen fakat kalmayı başaramayan kişi suça teşebbüs etmiş olur.

TCK 243 Bilişim sistemine girme suçunda ispatın farklı yolları bulunmaktadır. Bunlardan en çok başvurulanı IP tespitidir. IP tespiti ile bilişim sistemine nereden, ne zaman girildiği bulunarak suçu işleyen kişi tespit edilebilir. Bu işlem için bir takım hukuki aşamaların yerine getirilmesi gerekmektedir. IP tespiti ve başka ispat araçlarının bulunması için bir bilişim avukatına danışılması önemlidir.

Bilişim sistemine girme suçunun TCK 243’te cezası 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Ancak suçun konusu olan sistem para karşılığı erişime izin verilen bir sistemse bu ceza yarı oranında indirilir. Bilişim sistemine girerek verilerin yok olmasına ya da değişmesine neden olunursa ceza 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasıdır. Bilişim sistemine girmeden teknik araçlarla iki bilişim sistemi arasındaki veri nakillerini izleyen kişiye de 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilir.

Bilişim Sistemini Engelleme, Bozma, Erişilmez Kılma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK 244)

TCK 244’de seçimlik hareketli bir suç düzenlenmiştir. Yani kişi bu maddede belirtilen hareketlerden birini gerçekleştirdiğinde suçu işlemiş olacaktır. Suçun seçimlik hareketleri; bilişim sistemini bozma, engelleme ya da erişilmez kılma ve verileri yok etme ya da değiştirme hareketleridir.

TCK 244 Bilişim sistemini bozma, engelleme ya da erişilmez kılma bu suçun seçimlik hareketlerinden biridir. Bilişim sistemi sahibinin sisteme girişinin engellenmesi kişinin internetteki hesaplarının şifrelerini değiştirme yoluyla gerçekleşebilir. Sistemi bozma hareketi ise virüs ile bilgisayarın çökmesini sağlama olarak ortaya çıkabilir. Bu şekilde suçu işleyen kişiye 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilir.

Suçun diğer bir seçimlik hareketi verileri yok etme ya da değiştirmedir. Kişinin Twitter ya da İnstagram hesaplarını hackleyerek bu hesaplar üzerinden başkalarına mesajlar göndermek bu suçun sık karşılaşılan örneklerindendir. Bu seçimlik hareket ile suçu işleyen kişi hakkında 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

TCK 244 Bilişim sistemini engelleme, bozma, erişilmez kılma, verileri yok etme veya değiştirme suçunun bankalara veya kamu kurumlarına ait bilişim sistemleri üzerinde işlenmesi durumunda ceza yarı oranında arttırılacaktır. Bu durum suçun nitelikli halidir.

Suçu işleyen kişi bu sayede kendisi ya da başkasına bir yarar sağlamışsa 2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezasına çarptırılır. Ancak bunun için yarar sağlamasının başka bir suç oluşturmaması gerekmektedir.

Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK 245)

TCK 245 e göre banka veya kredi kartını izinsiz bir şekilde ele geçirerek kartı kullanan ya da başkasına kullandırtan, bu şekilde yarar sağlayan kişi banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçunu işlemiş olur. TCK 245 e göre suçun cezası 3 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası veya 5 bin güne kadar adli para cezasıdır. Bu suçun eşin, altsoyun, üstsoyun, birinci derece kayın hısımlarının, evlatlığın, evlat edinenin veya aynı konutta beraber yaşanan kardeşin zararına olacak şekilde işlenmesi halinde ceza uygulanmaz.

Başka bir kişinin bankadaki hesaplarıyla bağlantı kuracak şekilde sahte banka veya kredi kartı üreterek, satarak, satın alarak ya da devrederek de bu suçun işlenmesi mümkündür. Bu durumda ceza 3 yılda 7 yıla kadar hapis cezası veya 10 bin güne kadar adli para cezasıdır.

Sahte banka veya kredi kartını kullanmak ve bu şekilde yarar sağlamak da banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunun kapsamındadır. Bu fiil ile TCK 245 suçunun işlenmesi halinde 4 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası ya da 5 bin güne kadar adli para cezası uygulanır.

Yasak Cihaz veya Programlar Suçu (TCK 245/A)

TCK 245 A maddesi bilişim suçlarına yeni eklenen bir suç tipidir. Bu suçun maddesi ve cezası aşağıdaki gibidir.

TCK 245 A maddesi: Bir cihazın, bilgisayar programının, şifrenin veya sair güvenlik kodunun; münhasıran bu Bölümde yer alan suçlar ile bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenebilen diğer suçların işlenmesi için yapılması veya oluşturulması durumunda, bunları imal eden, ithal eden, sevk eden, nakleden, depolayan, kabul eden, satan, satışa arz eden, satın alan, başkalarına veren veya bulunduran kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Bilişim Suçları İhbar ve Şikayet

Bilişim suçlarının işlendiğini bilen, öğrenen ya da bundan şüphelenen kişiler emniyete veya savcılara ihbarda bulunabilir. İhbar üzerine gerekli görüldüğünde soruşturma başlatılarak dava açılabilir. Özellikle sosyal medya üzerinden siber suçların işlendiğine şahit olunabilmektedir. Kişi kendisine ya da başkasına karşı bu suçların işlendiğini düşündüğünde bilişim suçu ihbarında bulunabilir.

Bilişim suçları şikayete tabi değildir. Yani şikayet olmasa dahi fark edildiğinde savcılık kendiliğinden soruşturma başlatır. Sonuç olarak bilişim suçları şikayeti üzerine ya da savcılığın kendiliğinden harekete geçmesi ile dava açılabilir. Suçun mağduru olan kişi şikayetinden vazgeçse dahi dava düşmez, devam eder.

Bilişim Ceza Davalarını Kimler Açabilir?

Bilişim suçları davalarını, bu suçtan dolayı zarar gören kişiler açabilir. Ayrıca bilişim suçları şikayete tabi olmadığından savcılar şikayet olmasa dahi kendiliğinden soruşturma yaparak dava açabilir. Yani bilişim suçları davalarını suçtan zarar görenler ve savcılık açabilmektedir.

Bilişim suçları davası açmak isteyen kişinin hem istediği sonucu elde edebilmesi hem de zaman kaybı yaşamaması adına davayı bir avukat aracılığı ile açması önerilir. Böylece avukat gerekli işlemleri müvekkili adına yapar ve davayı takip eder.

Bilişim Suçları Cezaları

Esasen bilişim suçları cezaları konusundaki bilgi TCK 243, 244, 245 ve 245 A başlıklarında ayrıntılı olarak verilmiştir. Ancak ceza hukukunda ceza miktarına etki eden bir çok neden vardır.

Bilişim suçları cezaları suça ve bu suçun işleniş şekline göre değişebilmektedir. Seçimlik hareketli bilişim suçlarında her hareket için farklı bir ceza belirlenmiştir. Ayrıca bazı bilişim suçlarının nitelikli hali de mevcuttur. Bu durumda ceza belli bir oranda artırılabilir ya da azaltılabilir. Bilişim suçları cezaları konusunda detaylı bilgi alarak davalardaki stratejiyi buna göre belirlemek için bir bilişim avukatı ile iletişime geçmek önemlidir. Bu suçlarda uzman avukat kimdir, ne yapar ilgili linkten okuyabilirsiniz.

Bilişim Suçlarında Etkin Pişmanlık

Bilişim suçlarında etkin pişmanlık yalnızca bir suç tipinde mümkündür. TCK 245/1 hükmünde belirtilen banka veya kredi kartının izinsiz ele geçirilerek kullanılması ve kullandırtılması suretiyle yarar sağlama suçunda etkin pişmanlıktan faydalanılabilir.

Etkin pişmanlığın etkisi zarara uğrayan kişinin zararının ne zaman giderildiğine göre değişiklik gösterebilmektedir. Soruşturma aşamasında zararın giderilmesi halinde ⅔, kovuşturma aşamasında zararın giderilmesi halinde ise ½ indirim uygulanmaktadır. Etkin pişmanlıktan faydalanma konusunda bir bilişim avukatına danışarak yardım alınabilir.

Bilişim Suçlarında Zamanaşımı, Görevli ve Yetkili Mahkeme

Bilişim suçlarında zamanaşımı suçun cezasına göre belirlenmektedir. 5 yıldan az hapis cezası öngörülen suçlarda 8 yıl, 5 yıldan 2 yıla kadar hapis cezası öngörülen suçlarda ise 15 yıl geçmesiyle dava zamanaşımı süresi dolmaktadır. Bu sürelerin dolmasıyla birlikte artık dava açılamaz.

Bilişim suçlarında görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesidir. Yani bilişim suçlarında dava suçun işlendiği yerdeki Asliye Ceza Mahkemesi’nde açılır.

Bilişim Suçlarında Avukatın Önemi

Bilişim suçları konusu oldukça teknik bir konudur. Bilişim suçlarının tespiti, nasıl ispat edileceği ve davanın doğru şekilde yürütülmesi gibi hususların avukatsız olarak yapılması oldukça zordur ve hatalara yol açabilir. Ek olarak hakimlerin de bu teknik detayları bilmesi beklenemez. Elbette bu detaylardan anlayan bir avukatın durumu açıklayıcı bir biçimde anlatması gerekecektir.

Bu nedenle hem bilişim suçlarından dolayı mağdur olan kişilerin hem de bilişim suçlarını işlediği iddia edilen kişilerin bir bilişim avukatı aracılığı ile davayı takip etmelerinde yarar vardır. Aksi takdirde istenmeyen sonuçlarla karşılaşma ihtimali artmaktadır.

Hukuki Sözlük

  • Bilişim Sistemi: Verileri toplayan, yerleştiren ve otomatik işleme tabi tutan manyetik sistemler.
  • IP Adresi: İnternete bağlanan cihazların diğer cihazlarla iletişim kurmasını sağlayan kimlik bilgisi.
  • Veri: Bilişim sisteminde yer alan her türlü bilgi, içerik ve işlem.

Bu makale faydalı mıydı?