ikamet oturma izni

Oturma İzni (İkamet İzni) Nasıl Alınır?

Oturma İzni (İkamet İzni) Nedir?

Oturma izni, uluslararası hukukun bir getirisi olarak karşımıza çıkar. Bu getiri, aynı zamanda kamu sağlığını ve düzenini korumak, ortaya çıkabilecek olumsuz durumları engellemek ve ülkede ikamet eden yabancıları tespit ve kontrol edebilmek için ülke çıkarları adına önem arz eder.

Oturma izni, Türkiye’de 90 günden fazla kalacak olan her yabancı uyruklu kişi için alınması gereken bir izin sistemidir. İkamet izninin alınması ile birlikte 6 ay içerisinde bu izin kullanılmadığı takdirde oturma izni iptali gündeme gelecek ve geçerliliği kalmayacaktır. İkamet izni ile ilgili kanuni düzenlemeler Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ve 5683 Sayılı Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahatleri ile İlgili Kanun’da yer bulmuştur.

Bu izinden muaf yabancı uyruklu kişiler hariç olmak üzere yabancı uyruklu kişilerin vize sürelerini kapsamayan sürelerde Türkiye’de bulunma gereklilikleri için oturma izni almaları zorunludur. Türkiye’de bulunma gerekliliklerine göre ikamet izinleri farklı çeşitlere ayrılmaktadır: Kısa dönem, uzun dönem, aile, öğrenci, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izni. Bu türlerden hangisinin yabancı uyruklu kişi için uygun olduğunun belirlenmesi ile birlikte oturma izni başvuru yapılabilir.  

Oturma İzni (İkamet İzni) Nasıl Alınır?

ÇOK ÖNEMLİ!: Başvuru yaparken veya gerekli belgeler konusunda hata yapmamak için mutlaka bir avukat ile çalışılması önerilir. Aksi halde süreç, başvurunuzun reddi ve vize sürenizin sona ermesi ile sonuçlanırsa deport olma ihtimali oldukça yüksektir. Bu durumda hem deportun kaldırılması hem de yeniden başvuru için bir çok işlem, zaman ve maliyet söz konusu olacaktır.

Oturma izni almak online sistem üzerinden yapılmaktadır. Göç idaresinin online sitesi üzerinden e-ikamet aracılığı ile oturma izni başvuru yapılabilmektedir. Başvuruyu gerçekleştirmek için e-ikamet sayfasında bulunan “İlk Kez İkamet İzni Başvurusu Yapıyorum” butonu kullanılmalıdır. Bu buton aracılığıyla yönlendirilen başvuru formu eksiksiz ve doğru bilgileri içerecek şekilde doldurulmalıdır. Ardından başvuru sürecini tamamlamak için İl Göç İdaresi Müdürlüğü için randevu alınmalıdır. Bu randevu e-ikamet üzerinden alınabilmektedir. Daha sonra doldurulan form, çıktısı alınarak ve imzalanarak “Oturma İzni Almak İçin Gerekli Belgeler” başlığı altında saydığımız gerekli evraklar ile birlikte İl Göç İdaresi Müdürlüğüne ulaştırılmalıdır. Ayrıca çıktısı alıp imzalanan bu başvuru formu, randevu süresine kadar Türkiye’de yasal olarak oturma hakkına olanak sağlamaktadır. Yapılan başvuru sonuçları en geç 90 gün olmak suretiyle açıklanır ve ikamet izin belgesi PTT Kargo aracılığı ile gönderilir.

Oturma İzni (İkamet İzni) Nereden Alınır ve Kimler Başvurabilir?

İkamet izni almak için yapılacak ilk başvuru online sistem üzerinden, e-ikamet üzerinden yapılmaktadır. Bu başvuru ön başvuru niteliği taşımakta olup ikamet izni almak için randevu dahilinde oturulmak istenen yerdeki Göç İdaresi Müdürlüğü’nden alınır. Göç İdaresi Müdürlüğü, gerekli gördüğü takdirde gerekli mercilerden de görüş alarak ikamet izni başvurusunu red, onay veya iptal şeklinde karara bağlayacak ve sonuç hakkında bilgilendirme yapacaktır.

Oturma izni için yapılacak başvuru, Türkiye’de 90 günden fazla bulunmak amacıyla oturma izni alacak olan yabancı uyruklu kişi tarafından bizzat yapılabilir. Ancak isteğe bağlı olarak vekil aracılığı ile başvuru yapmak mümkündür.

Oturma İzni Almak İçin Randevu

Oturma izni randevusu, e-ikamet üzerinden ikamet izni başvurusu formu tamamlandıktan sonraki adımda alınabilmektedir. Sistem, Ankara İl Göç İdaresi Müdürlüğünü ile uygun gün ve saat seçmeniz ile birlikte randevunuzu işleme alacaktır. Online sistem üzerinden alınan bu randevu gün ve saatinde Göç İdaresi Müdürlüğünde gerekli belgeler ve doldurulan, imzalanan başvuru formu ile birlikte hazır olunmalıdır.

Oturma İzni (İkamet İzni) Almak İçin Gerekli Belgeler

Oturma izni almak için e-ikamet üzerinden yapılan başvuru neticesinde alınan randevu ile Göç İdaresi Müdürlüğüne gidilir ve gerekli belgeler sunulur. Bu belgeler ikamet izni çeşidine göre değiştiğinden almak istediğiniz çeşide göre sınıflandırarak gerekli belgeleri açıklayacağız.

Kısa Dönem İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler

  • İkamet izni başvuru formu
  • Pasaport veya dengi bir belgenin aslı ile fotokopisi
  • 4 adet biyometrik fotoğraf
  • İkamet izni boyunca yetecek miktarda maddi imkan beyanı
  • Sağlık sigortası

Bu belgeler, kısa dönem ikamet izinlerinin tümü için ortaktır. Kısa dönem ikamet izni alma nedenlerine göre başka birtakım belgeler de sunulmalıdır. Yabancı uyruklu kişinin geliş amacı ile ilgili kurum ve kuruluşlardan alınacak imzalı veya e-imzalı belgenin de yukarıda saydığımız belgelere eklenmesi gereklidir. Bu konuda çalışacağını avukat sizden ek belgeler talep edebilir.

Öğrenci İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler

  • İkamet izni başvuru formu
  • Pasaport veya dengi bir belgenin aslı ile fotokopisi
  • 4 adet biyometrik fotoğraf
  • İkamet izni boyunca kullanılmak üzere maddi imkan beyanı
  • Sağlık sigortası
  • Aktif öğrencilik belgesi
  • Duruma göre gerekli ise ek belgeler

Uzun Dönem İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler

  • İkamet izni başvuru formu
  • Pasaport veya dengi bir belgenin aslı ile fotokopisi
  • 4 adet biyometrik fotoğraf
  • İkamet izni boyunca yetecek miktarda maddi imkanın beyanı
  • Sağlık sigortası
  • Son 3 yıl içerisinde sosyal yardım alınmadığına dair imzalı veya mühürlü belgenin aslı.
  • Adres kayıt sistemine kayıtlı olduğunu gösteren belge. Nüfus müdürlüklerinden alınabilir.
  • Duruma göre gerekli ise ek belgeler

Aile İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler

İkamet alacak kişinin sunması gereken belgeler:

  • İkamet izni başvuru formu
  • Pasaport veya dengi bir belgenin yerine geçecek imzalı veya e-imzalı belge.
  • 4 adet biyometrik fotoğraf
  • Duruma göre gerekli ise ek belgeler

Destekleyici kişinin sunması gereken belgeler:            

  • Pasaport veya dengi bir belgenin yerine geçecek imzalı veya e-imzalı belge.
  • Nüfus cüzdanının aslı ve fotokopisi.
  • Süre boyunca yetecek miktarda maddi imkanın beyanı
  • Başvuran tüm aile bireyleri için sağlık sigortası
  • İkamet izni belgesinin veya dengi bir belgenin aslı ve fotokopisi.
  • Adli sicil kaydı
  • Adres kayıt sistemine kayıtlı bulunduğuna dair belge. Nüfus müdürlüklerinden alınabilir.

Bu belgeler dışında destekleyici kişinin eşi ikamet izni almak istiyorsa evlilik cüzdanı veya dengi bir belge de gerekli belgeler arasındadır. Destekleyici kişinin 18 yaşından küçük çocuğu için ikamet izni alınacak ise doğum belgesi ve eğer çift boşanmış ise çocuğun velayet belgesi de yukarıda belirttiğimiz belgeler içerisine eklenmelidir.

Oturma İzni Fotoğraf Ölçüsü

Oturma izni almak için gerekli belgeler arasında sayılan fotoğraf, belli özellik ve ölçülere sahip olmalıdır. Öncelikle fotoğraf son 6 ay içerisinde çekilmiş olmalıdır. Ayrıca bu fotoğraf biyometrik fotoğraf özellikleri taşıyor olmalıdır. Biyometrik fotoğraf tanımından beyaz fonlu ve 50 mm x 60 mm fotoğraf ölçülü fotoğraf anlaşılmalıdır. Bu özellikleri taşımayan bir fotoğraf, başvurunun tamamlanmasına engel teşkil edecektir.

Oturma İzni (İkamet İzni) Fiyatları

Yabancılara ikamet izni belgesi, değerli kağıt sınıflandırmasına dahildir. Değerli kağıt sayılan ikamet izin belgesinin bu sebep ile ödenmesi gereken bedeli vardır. Buna göre ikamet izin belgesi bedeli 2019 yılı itibari ile 89,00 Türk Lirasıdır.

Oturma izni alabilmek için ödenmesi gereken harç miktarları mevcuttur. Bu harç miktarları Resmi Gazete’de yayımlanmak ile birlikte her ülke grubu için farklılık gösterecektir. Harç miktarları ile ilgili ayrıntılı bilgi almak için deneyimli bir Yabancılar Hukuku avukatına danışabilirsiniz. Ancak belirtmek gerekir ki Çek Cumhuriyeti, Danimarka, İrlanda, Kosova, Nepal, Sri Lanka, Suriye ve Türkmenistan ülkeleri vatandaşları harç ödemek ile yükümlü olmayan yabancı uyruklu kişilerdir.

Oturma İzni (İkamet İzni) Uzatma

Oturma izni, ilk başvurudan itibaren oturma izni çeşidine göre belirli süreler için verilmektedir. Bu sürenin bitimi, ikamet izninin son bulması anlamına gelir. Yasal olarak Türkiye’de oturmaya devam etmek isteyen yabancı uyruklu kişi, oturma izni uzatma başvurusu yapmalıdır. Uzatma başvurusu, Valiliklere yapılmak ile birlikte mevcut oturma izninin bitmesine en az 60 gün kalmasından itibaren tamamlanmalıdır. Uzatma başvurusu, yabancı uyruklu kişinin bilgilerinin güncellenmesi durumunda randevu ile yapılır. Güncelleme, İl Göç İdaresi Müdürlüğü aracılığı ile yapıldıktan sonra e-ikamet üzerinden uzatma başvurusu yapılabilir. Ancak yabancı uyruklu kişinin kişisel bilgilerinde bir değişiklik bulunmuyorsa direkt e-ikamet üzerinden uzatma başvurusu yapmak mümkündür. Başvuru sonrasında başvuru formu yazdırılmalı ve imzalanmalıdır. Yazdırılan bu form ve “Oturma İzni Uzatmak İçin Gerekli Belgeler” başlığı altında saydığımız gerekli belgeler ile birlikte 5 iş günü içerisinde İl Göç İdaresine ulaştırılmalıdır.

Oturma İzni Uzatmak İçin Gerekli Belgeler

Mevcut oturma iznini uzatmak isteyen yabancı uyruklu kişi, aşağıdaki belgeleri ilgili merciye sunmalıdır.

  • İkamet izni başvuru formu
  • Pasaport veya dengi bir belgenin nüshası (noter onaylı olmalıdır.)
  • 4 adet fotoğraf
  • İkamet izni süresince yetecek miktarda maddi olanak beyanı
  • Sağlık sigortası

Bu belgelere ek olarak iznin çeşidine göre eklenmesi gereken belgeler şöyledir:

  • Kısa dönem ikamet izni uzatma başvurusu için kısa dönem ikamet izni ile Türkiye’de hangi amaç ile bulunulacağına dair ilgili kurum veya kuruluşlardan alınacak imzalı veya mühürlü belge.
  • Öğrenci ikamet izni için aktif öğrenci olduğuna dair imzalı, kaşeli veya mühürlü belge.
  • Aile ikamet izni için ilk başvuru belgeleri güncellenmiş olarak eklenmelidir.

Oturma İzni (İkamet İzni) Sorgulama

Oturma izni başvurusu online sistem üzerinden yapılabilmekte idi. Yine aynı sistem üzerinden yani e-ikamet üzerinden başvuru sonucu sorgulamaları veya oturma izni ile ilgili diğer sorgulamaları yapılabilmektedir. E-ikamet sistemi sayesinde sorgulama işlemleri her an kontrol edilebilmekte olup kullanıcıya zaman açısından kolaylık sağlamaktadır.

Evlilik Yoluyla Oturma İzni

Evlilik yoluyla oturma izni, izin çeşitlerinden aile ikamet izni dahilindedir. Bu yol ile Türkiye’de ikamet izni almak isteyen yabancının kişinin Türk vatandaşı ile evli olması gerekmektedir. Türk vatandaşı ile evli olan yabancı uyruklu kişi, yukarıdaki başlıklarda açıkladığımız “İkamet İzni Nasıl Alınır?” açıklamasına göre başvuru yapıp ikamet izni alabilir. İkamet izni alınan aile üyelerinden 18 yaşından küçük olan çocuklar, ilk ve ortaöğretim eğitim hakkından öğrenci izni olmadan yararlanabilirler. Türk vatandaşı eş ile yabancı uyruklu eş arasında gerçekleşen boşanma protokolü sonucunda en az 3 yıl aile ikameti ile Türkiye’de bulunan yabancı eş, kısa dönem ikamet iznine haiz olabilmektedir.

Oturma İzni Olan Yabancıların Çalışması

Oturma izni ile çalışma izni yabancı uyruklu kişiler açısından birbiriyle bağlantılı iki izin sistemidir. Buna göre, Türkiye Cumhuriyeti’nde çalışmak isteyen yabancı uyruklu bir kişi öncelikle ikamet izni almak zorundadır. İkamet izni bulunmayan bir yabancı, çalışma izni de alamayacaktır. Bu sebeple oturma izni, çalışma izninin tamamlayıcı unsuru sayılabilir. Çalışma izni ile ilgili ayrıntılı bilgi verdiğimiz makalemizi okuyarak bilgi sahibi olabilirsiniz.

Oturma İzni İptali

Oturma izni almak, belli şartlara bağlanmıştır. Bu şartlar kişinin sosyal ve kişisel özelliklerinin yanı sıra sunduğu belgelerin doğruluğunu ve tam olmasını da kapsar. Oturma izninin verilmesi, iptal edilemeyeceği anlamına gelmez. Aşağıda belirttiğimiz durumların varlığının tespiti halinde ya oturma izni verilmeyecek ya da verilmiş olan bir oturma izni var ise oturma izni iptali söz konusu olacaktır.

Kısa dönem ikamet izni için iptal veya red sebepleri:

  1. Yabancı uyruklu kişi için çıkmış sınır dışı edilme kararı.
  2. Yurt dışında fazla süre kalması sebebiyle ihlal kararı verilmesi veya ülkeye giriş yasağı konulması.
  3. Kısa dönem izninin verilme amacı dışında faaliyet yürütme.
  4. Kısa dönem ikamet izni şartlarının yerine getirilmemesi.

Aile ikamet izni için iptal veya red sebepleri:

  1. Yabancı uyruklu kişi için çıkmış sınır dışı edilme kararı veya ülkeye giriş yasağı konulması.
  2. Aile ikamet izninin amacı dışında kullanılması.
  3. Aile ikamet izni şartlarının yerine getirilmemesi.

Öğrenci ikamet izni için iptal veya red sebepleri:

  1. Öğrenci ikamet izni şartlarının yerine getirilmemesi.
  2. Öğrenci ikamet izninin amacı dışında kullanılması.
  3. Öğrenimin sürdürülmesinin imkansız hale gelmesi.
  4. Kişinin hakkında çıkmış sınır dışı edilme kararı veya ülkeye giriş yasağı konulması.

Uzun dönem ikamet izni için iptal veya red sebepleri:

  1. Yabancı uyruklu kişinin kamu düzeni açısından tehlikeli görülmesi.
  2. Zorunlu sebepler göz ardı edilmek şartıyla Türkiye dışında 1 yıl veya daha uzun süre bulunulması.

İnsani ikamet izni için red veya iptal sebepleri:

  1. İznin sebebi olan zorunlu insani sebeplerin ortadan kalkması ile birlikte insani ikamet izni iptal edilir.

İnsan ticareti mağduru ikamet izni için red veya iptal sebepleri:

  1. Yabancı uyruklu kişinin gerçek bir insan ticareti mağduru olmadığının tespit edilmesi.
  2. İkamet izninin gerektirdiği yükümlülüklerin yerine getirilmemesi.
  3. Kişinin insan ticareti suçunun failleri ile herhangi bir bağ içinde bulunması.

Oturma İzni (İkamet İzni) Danışmanlık Hizmeti

Başvuru prosedürleri belli zaman aralıklarında yenilenmekte ve değişmektedir. Ayrıca bu prosedürler oldukça ayrıntı içerdiği için danışmanlık hizmeti yardımıyla izin başvurularını tamamlayıp takip etmek başvuranın lehine olacaktır. Bu doğrultuda oturma izni danışmanlık hizmeti veren birçok firma ve avukat bulunmaktadır.

Oturma İzninde (İkamet İzni) Avukatın Önemi

Makalemizde “Oturma İzni Nasıl Alınır?” sorusunu ayrıntılı olarak cevapladık. Ancak ilgili mevzuat ve yönetmelikler sürekli yenilenmektedir. Bu yeniliklerin takip edilmesi ve buna göre oturma izni başvurusunda bulunmak, sürecin kısa sürede tamamlanması açısından önemlidir. Kanun ve yönetmelikte meydana gelen değişiklikler deneyimli Yabancılar Hukuku avukatları tarafından düzenli olarak takip edilmektedir. Oturma izni almak isteyen yabancı uyruklu kişilerin mutlaka Yabancılar Hukuku avukatı ile çalışması, doğru ikamet izni çeşidinin belirlenmesi ve  tamamlanması gereken prosedürlerin eksiksiz ve doğru bir şekilde tamamlanması açısından önem arz eder. Aksi takdirde hak kayıplarının yaşanması kaçınılmazdır.

Bu makale faydalı mıydı?