e-ticaret avukatı

E-Ticaret Avukatı

(4 Dakika Ortalama Okuma Süresi)

Online alışveriş sistemi hem tüketici hem de satıcılar bakımından oldukça geniş avantajlar içeriyor. Bu nedenle Türkiye’de oldukça yoğun bir kullanımı var. Ancak bununla birlikte aynı oranda genişleyen bir hukuki arka planı da mevcut.

E-ticaret işlemleri hukuki zemine doğru bir şekilde oturtularak yapılmalıdır. Aksi halde kısa vadede yarar sağladığı zannedilen işlemler uzun vadede hukuki problemler doğurur. Bu işlemlerin hukuki olarak doğru bir zemine oturtulması da e-ticaret avukatı yardımı ile mümkündür. 

Yazımızda e-ticaret avukatı nedir, neler yapar, bu alanda ne gibi hukuki ihtilaflar doğabilir, satıcı ve tüketiciler nelere dikkat etmelidir gibi soruları cevaplarken konunun bilinmesi gereken önemli noktalarına değineceğiz. Oldukça önemli bir konudan bahsediyor olduğumuz için yazımızı dikkatli okuyunuz.

E-Ticaret Avukatı Nedir?

Genel olarak ifade etmek gerekirse e-ticaret avukatı, elektronik ortamda yapılan satış, kira, hizmet vs. tüm sözleşmelerde taraflara hukuki yardım sağlayan dava vs. süreçlerde temsil hizmeti sunan avukata denir. 

Esasen Türk hukukunda avukatlar arasında resmi olarak ceza avukatı, boşanma avukatı, e-ticaret avukatı gibi ayrımlar bulunmaz. Ancak uygulamada bu alanlarda tecrübesi bulunan avukatların bu sıfatlarla anıldığı bilinir.

Genel Olarak E-Ticaret Mevzuatı

E-Ticaret ile ilgili olarak bir çok mevzuat düzenlemesi mevcut. Dolayısıyla bu alanda satış yapan kişilerin tüm bu mevzuata uygun hareket etmesi önem taşıyor. Tüm mevzuatla birlikte somut olay birlikte gözetilerek bir hukuki zemin oluşturulması gerekir. E-ticaret avukatının önemi de burada kendisini özellikle gösteriyor.

Genel olarak e-ticaret ile ilgili konularda şu düzenlemeler öne çıkar:

  • 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
  • 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
  • 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
  • 5464 sayılı Banka ve Kredi Kartları Kanunu
  • 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
  • 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu
  • Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik
  • Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ
  • Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
  • Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik

Görüldüğü üzere e-ticaretin hukuki arka planında tüm bu mevzuat düzenlemeleri yer alır ve hukuki işlemlerin bunlara uygun olması gerekir. Bu anlamda e-ticaret avukatı yardımı alınması en sağlıklı iş olur.

E-ticaret davaları ve sözleşmeleri hakkında genel bir bilgi vereceğiz. Ancak öncesinde elektronik ticaretin temel düzenlemesi olan 6563 sayılı ‘Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da yer alan e-ticaret tanımını vermek isteriz. Bu düzenlemeye göre elektronik ticaret; fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrimiçi iktisadi ve ticari her türlü faaliyeti ifade eder.

Genel Olarak E-Ticaret Davaları

Online alışveriş hukuki ilişkilerinden bir çok dava veya başkaca hukuki süreç doğabilir. Bu noktada en çok karşılaştığımız davalar Tüketici Hakem Heyetlerine yapılan başvurular ve sonrasında Tüketici Mahkemesinde görülen itiraz davalarıdır. 

Bunun haricinde kişisel verilerin korunması ve ticari elektronik iletilere ilişkin şikayet süreçleri, satışta ayıptan doğan sorumluluk hizmet sözleşmelerinde kusurlu hizmete ilişkin davalar, vergi sorumluluğundan doğan davalar vs. bir çok hukuki süreç söz konusu olabilir. 

Bununla birlikte elektronik ticaret alanından doğan en önemli hukuki işlemlerden birisi de sözleşmelerin hazırlanması ve uygulanmasıdır. E-ticaret sözleşmelerinin hazırlanması ve uygulanması, e-ticaret avukatı ihtiyacının en çok kendini gösterdiği işlerdendir. Şimdi bununla ilgili önemli ayrıntılara değineceğiz.

E-Ticaret Hukuki Sözleşmeleri ile İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler

Genel olarak Türk Borçlar Kanununda görülen sözleşme serbestisi, e-ticaret sözleşmelerinde bir miktar kısıtlanmıştır. Yani sözleşmede bazı meselelerin kesin surette bulunması ve bunun somut ticari ilişkiye uyarlanması gerekir.

Bu kapsamda online satış hukuki işlemlerinde; ön bilgilendirme formu, mesafeli satış sözleşmesi, siteye ilişkin kullanıcı – üyelik sözleşmeleri, gizlilik sözleşmesi ve KVKK uyumu, cayma hakkının bulunması, satıcının gerekli iletişim bilgilerinin bulunması vs. hususlar kanuni zeminde gerçekleştirilmelidir. Tüm bunlara ilişkin olarak “e-ticaret sitesinde bulunması gereken hukuki metinler” başlıklı yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Online satışlarda tüketici ile satıcı arasında mesafeli satış sözleşmesi yapılır ve bunun kuralları TBK’da yer alan kurallara göre daha sıkıdır. Bununla ilgili olarak “mesafeli satış sözleşmesi” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Ayrıca mesafeli satış sözleşmesinden önce tüketiciye ön bilgilendirme formu onaylatılmak zorundadır. Bunun kuralları ve sonuçları ile ilgili olarak da “e-ticaret ön bilgilendirme formu” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Bilindiği üzere online satışlarda tüketicilerin 14 günlük sebepsiz ve koşulsuz sözleşmeden dönme hakkı vardır. Bu hakkın tüketiciye bildirilmesi ve kullandırılması büyük önem taşıyor ve bu yükümlülüğün ihlal edilmesi ciddi sorumluluk doğurur. Bununla ilgili olarak “e-ticaret cayma hakkı” başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

İlgili yazılarımıza da bakıldığı zaman görülecektir ki bu sözleşmeler önemli hukuki sonuçlar doğurur ve bunların online satış işini sekteye uğratmaması adına e-ticaret avukatı ile birlikte çalışmak gereklidir.

Pazaryerleri ile E-Ticaret Sahipleri Arasındaki Sözleşme

Bilindiği üzere online satışların bel kemiği pazar yerleri olarak adlandırılan aracı sitelerdir. Yani firmalar kendi siteleri üzerinden satış yapsalar da aslında e-ticaretin büyük bir bölümü bu pazaryerlerinde gerçekleşir. Türkiye’deki büyük pazaryerleri; Hepsiburada, N11, Gittigidiyor, Amazon vb. büyük sitelerdir. Bunların haricinde Sahibinden, Letgo gibi siteler de benzer işlevi görmektedir.

Pazaryerleri de sıkı hukuki kurallara tabi tutulmuştur. Bununla ilgili olarak Resmi Gazete sayısı 29457 olan ‘Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik’ düzenlemesi mevcuttur. 

Bu düzenleme uyarınca online satış için pazaryeri ile satıcı arasında karma bir sözleşme yapılmış olur. Tüketiciye karşı ise pazaryeri ile satıcı birlikte sorumlu tutulurlar. Pazaryerlerinin bu yönetmelikteki hukuki niteliği ‘aracı hizmet sağlayıcı’ ve satıcının niteliği ‘hizmet sağlayıcı’dır.

Bu düzenlemeler uyarınca hem hizmet sağlayıcıya (satıcıya) hem de aracı hizmet sağlayıcıya (pazaryerine) bazı hak ve yükümlülükler yüklenmiştir. E-ticaret avukatı, bu hak ve yükümlülüklerin uygulama alanı bulabilmesi için de çalışmalarını sürdürür. Tüketicilerin yönetmelikte yer alan şikayet yoluna gitmemesi için gerekli hukuki ayarlamaları yapar, düzeni buna göre oluşturur.

Kişisel Verilerin Korunması ve E-Ticaret

Bilindiği üzere son yılların en çok üzerinde durulan hukuki meseleleri arasında ilk sırada kişisel verilerin korunması yer alıyor. Bunun temel nedeni ise insanların kişisel verilerini işleyen kişilerin yani veri sorumlularının KVKK kurallarına aykırı iş yapmaları halinde çok ciddi idari para cezalarına tabi tutulmalarıdır. 

E-ticaret avukatının en önemli çalışma alanlarından birisi de budur. Belirtmemiz gerekir ki bir çok elektronik ticaret satıcısı hukuken veri sorumlusudur ve bu kurallara tabi tutulmaktadır. Bu konunun önemli ayrıntıları için “KVKK nedir?” başlıklı yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Ticari Elektronik İletiler ve E-Ticaret

E-ticarette bir satış ve reklam politikası olarak tüketicilere ticari elektronik ileti gönderilir. Bunlar tanıtım, reklam, hatırlatma vs. akla gelebilecek her konuda olabilir. Bunlar da KVKK’ya benzer şekilde sıkı kurallara tabidir ve direkt olarak 6563 sayılı ‘Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’ düzenlemelerinde yer almıştır. 

KVKK’da olduğu gibi ticari elektronik iletilerle ilgili kurallara uymamak da ciddi adli para cezaları ile karşılaşmaya neden olur. E-ticaret avukatının bir başka çalışma alanı da buradan doğar. Bununla ilgili olarak “ticari elektronik iletiler” başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

E-Ticaret Avukatı Neler Yapar?

Tüm bu anlattıklarımız çerçevesinde e-ticaret avukatının çalışma konularını şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Startup şirketlerinin kurulmasında gereken işlemleri yapmak ve yukarıda bahsettiğimiz mevzuat çerçevesinde hukuki danışmanlık
  • Online satış sitelerinde bulunması gereken zorunlu hukuki metinlerin hazırlanması ve gerektiğinde güncellenmesi
  • İlgili sitenin bilişim meseleleri ile ilgili olarak bilişim avukatı işlerini takip etmek
  • E-ticaret sahibinin vergisel sorumluluğundan doğan uyuşmazlıkların çözümü ve bu konuda hukuki danışmanlık
  • Marka ve site ile ilgili online itibar yönetimi yapmak, bir takım haber ve yorumlara erişimin engellenmesini veya kaldırılmalarını sağlamak
  • Ticari faaliyet sırasında uğranılan zararlardan doğan maddi-manevi tazminat davalarını takip etmek
  • Satılan ürün veya sağlanan hizmetin farklılıklarını gözeterek ayrı ayrı mesafeli satış sözleşmesi hazırlamak ve bunları güncellemek
  • KVKK ve ticari elektronik ileti düzenine uyumlu bir sistem oluşturmak, bundan doğan dava ve diğer hukuki prosedürleri takip etmek
  • Tüketici hakem heyeti başvurularını ve ardından gerektiği durumlarda Tüketici Mahkemesine itiraz başvurularını takip etmek
  • Ayıptan, zapttan, taşıma işlerinden doğan hukuki uyuşmazlıkların çözümü için gereken işlemleri yapmak

E-ticaret avukatının faaliyetleri burada saydıklarımızdan ibaret değildir. E-ticaret avukatı; pazaryerlerine, satıcılara ve tüketicilere yukarıda saydığımız mevzuat hükümlerinden doğan tüm hukuki işlemlerde danışmanlık ve temsil hizmeti sağlar.

E-Ticaret Avukatı Yardımının Önemi

Yukarıda e-ticaret avukatı nedir, neler yapar, bu alandan ne gibi hukuki işlemler doğar vs. konuları cevaplandırmaya çalıştık. Ancak mesele hiçbir zaman bu anlattıklarımızla kalmaz. Her somut olayda mevzuatın farklı noktalarına temas eden başkaca hukuki meseleler doğabilir. 

Bu kapsamda ortaya çıkan bir hukuki uyuşmazlıkta tüm mevzuat ve somut olay birlikte değerlendirilerek hukuki çözüm üretilmelidir. Çoğu zaman önceden iyi oluşturulmuş bir hukuki zemin bu tür problemlerin önünde geçer. E-ticaret işlemlerinin avukat yardımı alınarak yapılması da bu noktada çok önemlidir. 

Yani e-ticaret avukatı yalnızca hukuki problem ortaya çıkınca değil asıl hukuki problem ortaya çıkmadan bunun önüne geçmek için çalışır. Bu nedenle sağlıklı bir ticari işleyiş için e-ticaret avukatı yardımı alınması oldukça önemlidir.

Bu makale faydalı mıydı?