şikayet var şikayet kaldırma silme

Şikayet Sitesinden Hukuken Şikayet Kaldırma

Şikayet sitelerinden şikayet kaldırma ve kanuni haklarınızı yazdığımız yazımızda durumu yalnızca bir kanun kapsamından değil bir çok hukuk alanını içine alır şekilde ayrıntılı olarak değerlendirdik. Bu konuda böylesine geniş değerlendirmede bulunduğumuz yazımız ilktir. Yazı bir çok hukuki değerlendirme içermesi nedeni ile en aşağı hangi haklara sahip olduğunuzu özet olarak ekledik. Ancak bu haklarınızın dayanağı nedir bunları öğrenmek için yazımızın tamamının okunmasında fayda vardır.

Şikayet siteleri, tüketicilerin satın aldıkları ürün veya hizmete ilişkin şikayet yorumlarının yer aldığı sitelerdir. Türkiye’de bunlardan en bilineni Şikayet Var sitesidir. Tüketiciler sikayetvar.com gibi bu sitelerde yorum yaparak hem bir hak arama çabasına girer hem de diğer insanları uyarmak ister. Ancak bu durum kimi zaman kötüye kullanılmaktadır. Yahut ilgili firma, mağduriyeti gidermiş olmasına karşın o şikayet siteden kaldırılmamaktadır. Böyle durumlarda 5651 sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun” veya “Türk Ticaret Kanunu” hükümlerine göre hukuki süreç başlatılarak o yorumun kaldırılması sağlanabilir.

Bu sitelerde içerik paylaşanlar da içerik sağlayıcı olarak kabul edilebilmektedir. Örneğin şikayet var sitesinde yorum yapan kişiler bu şekilde değerlendirilebilir. Bu tarz şikayet siteleri bu içeriklerin girilmesine yer ve imkan sağladığı için aynı zamanda yer sağlayıcı olarak da değerlendirilir. Ancak bu şikayet sitelerinin aynı zamanda içerik sağlayıcı olabileceği ve yazılan içeriklerden sorumlu olabileceğine dair görüşü de ileride yazacağız.

Yazımızda içerik sağlayıcı ve yer sağlayıcıların şikayetlerle ilgili hukuki ve cezai sorumluluklarına yer vereceğiz. Bu kapsamda şikayet siteleri hem içerik sağlayıcı olarak hem de yer sağlayıcı olarak sorumlu tutulabilirler. Yani demek istediğimiz şu ki, internette yer alan bir şikayetin hukuka aykırı olması durumunda, bu yorumu yazan kişilerin 5651 sayılı Kanun ve TTK kapsamında ciddi sorumlulukları doğar. Ayrıca kendilerine sorunun çözüldüğü usulüne uygun şekilde bildirilmesine rağmen bu şikayetleri kaldırmayan siteler de hem içerik sağlayıcı hem de yer sağlayıcı olarak sorumlu tutulabilir.

Aşağıda bu kapsamda; şikayet sitelerinde yer alan şikayetlerin kaldırılması, bu şikayetin yer aldığı sayfalara erişimin engellenmesi, sitenin ve kullanıcıların tazminat ve ceza sorumlulukları, şikayet kaldırma sürecinin ne kadar süreceği, erişim engellemenin kalkması ve erişim engelleme kararına itiraz gibi meselelere değineceğiz. Konunun önemli ayrıntılarını incelediğimiz bu yazımızın dikkatlice okunmasını tavsiye ediyoruz.

DİKKAT!: Şikayet sitelerinden şikayetlerin kaldırılması ile ilgili aşağıdaki prosedürleri bir bilişim avukatı ile takip etmek içeriklerin siteden ve Google’dan kaldırılması bakımından önemlidir. Şikayet siteleri avukatlardan gelen ihtarlara ve avukatlarca yapılan hukuki başvurulara, kişilerden gelen başvurulara nazaran daha çok dikkat etmekte ve özen göstermektedir. Zira avukatça yapılan başvuruda olayın ciddiyeti ve dava boyutuna gidebileceği düşüncesi site sahiplerinde uyanmaktadır.

DİKKAT!: Şikayet sitesine sadece erişimin engellenmesi içeriğin yayından kalkması anlamına gelmemektedir. Erişim engeli ile birlikte sadece Türkiye’den girişler engellenir. Ancak içerik orada durmaya devam eder ve aramalarda çıkar. Ek olarak DNS değiştirme gibi teknik işlemler yapılarak Türkiye’den girişler de mümkün olur. Bu nedenle yalnızca erişim engeli başvurusu yapılmışsa mahkeme kararı sonrası mutlaka ilgili siteler ile resmi yazışmalar yapmak gerekmektedir.

Şikayet Sitelerindeki Şikayetin Kaldırılması veya Erişimin Engellenmesi

5651 sayılı yasa, diğer tabirle internet yasası, belirli durumlarda internette yer alan içeriğe olan erişimin engellenebileceğini söylemektedir. Buna internette ve Google’da yer alan şikayetler de dahildir.

İnternette yer alan bir paylaşımın (ve tabii ki şikayet – yorumun) 5651 sayılı kanun kapsamında erişimin engellenmesine konu olabilmesi için şu durumlardan birisi söz konusu olmalıdır:

  • İlgili yorumun, kişilik haklarını ihlal ediyor olması
  • Özel hayatın gizliliğini ihlal ediyor olması
  • Belirli bazı suçları ihtiva ediyor olması
  • Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında telif hakkını ihlal ediyor olması (FSEK)
  • Marka hakkının ihlali (SMK)
  • Milli güvenlik, genel sağlık ve genel ahlak, kamu düzeni vb. yüksek eğerleri ihlal ediyor olması
  • İlgili şikayetin çok uzun zaman önce yapılmış olması ve unutulma hakkı kapsamında yer alması
  • Şikayetin veya yorumun, bir kişi veya şirketi hukuka aykırı şekilde kötülüyor olması

Kişilik Haklarının İhlali Durumunda → Erişimin engellenmesi kararı alabilmek için başvurulacak belirli makamlar vardır. Kişilik haklarını ihlal eden bir yorum ve şikayet ile ilgili olarak sulh ceza hakimine başvurmak gerekir. Bu başvurunun, hukuki dayanakları içeren ve usulüne uygun hazırlanmış bir dilekçe ile hazırlanması gerekmektedir. Sulh ceza hakimi kendisine gelen bu başvuruyu 24 saat içerisinde değerlendirir ve kabul ederse kararını Erişim Sağlayıcıları Birliğine göndererek icra edilmesini ister. Erişim Sağlayıcıları Birliği, kendisine gelen kararı, incelemeksizin uygulamak zorundadır ve bunu yapmak için en fazla 4 saati vardır.

Esasen demek istediğimiz şudur: şikayet siteleri uygulamada kendilerine gelen talepleri hep reddeder. Şikayete konu mağduriyetin giderilmesi de umurlarında olmaz. İşte bunun hukuki çaresi vardır. Hatta o kadar ki, usulüne uygun şekilde kendisine bildirilen durumu gidermeyen şikayet sitelerinin çok ciddi sorumluluğu doğar. Bunlara aşağıda hukuki ve cezai sorumluluk kısımlarında değineceğiz.

Telif Hakkını İhlal Eden İçerikler → Telif hakkını ihlal eden içeriklere erişimin engellenmesi Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre gerçekleştirilir. Esasen burada erişim engelleme değil de servis hizmetini durdurma kararı verilir. Bunun için önce ilgili yorumun yer aldığı siteye ihtarname gönderilir ve ardından doğrudan savcılığa servis hizmetinin durdurulması için başvurulur.

Marka Hakkını İhlal Eden İçerikleri → Esasen bu konu üzerinde durulması gereken bir konudur. Zira şikayet siteleri bu içerikleri yayınlarken markaların isim ve logolarını da izinsiz bir şekilde kullanmaktadır. Bu nedenle bir tazminat hakkı doğabileceği gibi aynı zamanda servis hizmetinin durdurulması kararı da çıkarılabilir.

Şikayetin Unutulma Hakkı Kapsamında Olması → İnternette yer alan bir şikayete ilişkin olay uzun zaman önce yaşanmışsa unutulma hakkı kapsamında kaldırılması gerekir. Bu hak kişisel verilerin korunması ve erişimin engellenmesi bağlamında değerlendirilir. Kişilerin veya şirketlerin geçmişte yaşadıkları olayları sürekli bir engel olarak karşılarında bulmamaları için hukuken unutulma hakları vardır. Bu nedenle ilgili şikayeti kaldırmak için unutulma hakkı kapsamında bir başvuru da yapılabilecektir.

Şikayetin Bir Kişiyi veya Firmayı Haksız ve Hukuka Aykırı Olarak Hedef Alması (ÖNEMLİ) → İnternette yer alan şikayetler çoğu zaman bu ihlali yapar. Esasen bunun hukuka aykırılığı; kişilik haklarına saldırı yapılmasından ve Türk Ticaret Kanunu madde 54 ve devamında yer alan haksız rekabet hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Bunun ayrıntılarına da aşağıda hukuki ve cezai sorumluluk kısmında değineceğiz. Ancak belirtmemiz gerekir ki firmanız hakkında bu şekilde kötüleyici şikayet ve yorumların kaldırılması için gerekli hukuki süreci başlatmak mümkündür.

Sitelere Şikayet Yazanların ve Şikayet Sitesinin Hukuki Sorumluluğu

Haksız Rekabet Hükümleri

Kimlerin nelerden dolayı sorumlu olduğu durumuna geçmeden önce haksız rekabetin açıklanması ve bu duruma nasıl uygulanabileceğinden ve bu durumun olması halinde haksız rekabete uğrayanın haklarından bahsetmek gerekecektir.

TTK 55/1-a-1 maddesine göre “Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek” haksız rekabet olarak sayılmıştır. Şikayet şirketlerinde genel olarak durum bu şekildedir ve bu durumda mağdur şirketin hakları (yalnız TTK’ya göre);

  1. Fiilin haksız olup olmadığının tespitini
  2. Haksız rekabetin men’ini (içeriğin yayından kaldırılmasını)
  3. Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını,
  4. Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, (maddi tazminat)
  5. Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini,
  6. İçeriklerin yayından kaldırılması için dava başında tedbir kararı verilmesini
  7. Ceza olarak iki yıla kadar hapis ve adli para cezası da talep edebilir. (bu yukarıdaki taleplere konu olacak davadan hariç savcılığa suç duyurusu ile yapılacak ayrı bir başvurudur)

Şikayet Yazanlar Bakımından Sorumluluk

İnternete içerik giren kişilerin tamamının girdiği içeriklerden dolayı sorumluluğu vardır. Bu sorumluluk hem hukuki sorumluluk (tazminat) hem de cezai sorumluluk şeklindedir. 

Kişilik haklarının zedelendiği, firmanın haksız ve gereksiz yere kötülendiği her durum tazminat borcu doğurur. Çünkü bunların hepsi suç olmasa da hepsi haksız fiildir. Yani en kötü ihtimalde Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre maddi ve manevi tazminat alma imkanı vardır. Ayrıca bu durum için daha özel bir düzenleme olan Türk Ticaret Kanunu madde 54 ve devamı maddeleri de (haksız rekabet) bir sorumluluk kaynağıdır.

Dolayısı ile şikayet yazanlara karşı TTK 54 ve devamına göre haksız rekabetten içeriğin kaldırılması istemli maddi manevi tazminat davası açılabilir ve hapis istemli ceza davası açabilir. Yukarıda hangi hakların talep edilebileceğinden bahsettik.

En basit ihtimalde bile kişilik haklarına saldırı var ise TMK 24 ve devamı hükümlerine göre haklar kullanılabilir.

Şikayet Siteleri Bakımından Sorumluluk (ÖNEMLİ)

Kural olarak yer sağlayıcılar yani bu durumda şikayet siteleri kullanıcıların sağladığı içeriklerden sorumlu olmaz. Ancak şikayet var gibi şikayet sitelerinde durum biraz farklıdır. Şikayet siteleri, kullanıcıların şikayetlerini önce onaylamakta ondan sonra yayınlamaktadır. Dolayısı ile bu içeriğe onay vererek kendisi siteye koymaktadır ve bu anlamda içerik sağlayıcı olarak düşünülebilir. İçerik sağlayıcısı olarak düşündüğümüz zaman ise yazılan içeriklerden hukuken sorumlu olmaktadır.

Şikayet sitelerinin içerik sağlayıcı olmadığını varsaydığımız durumda bile bu durumda yer sağlayıcı olarak sorumlulukları söz konusudur. Hukuka aykırı bir yorum-şikayet yer sağlayıcı tarafından uyarıya rağmen kaldırılmazsa talep üzerine Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı 50 bin TL ile 500 bin TL arasında idari yaptırım cezası uygular. Bu durumun hukuka aykırılığının temelini de TTK 54 ve devamı hükümlerinden veya TMK 24 ve devamı kişilik haklarına saldırı hükümlerinden aldığını belirtmiştik.

Ek olarak basın, yayın, iletişim ve bilişim kuruluşlarının sorumluluğu başlıklı TTK 58’e göre haksız rekabetin bu siteler aracılığı ile gerçekleşmesi halinde aynı davaların bu sitelere karşı da açılabileceği açıkça belirtilmiştir. Dolayısı ile bu içerikleri biz değil kullanıcılar yazıyor savunması mümkün değildir.

Şikayet var benzeri sitelerin kullanıcı şartları arasına, paylaşımlara veya sitenin herhangi bir yerine paylaşımlardan ötürü sorumlu olmadığına dair bildirim koyması, onun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu kanuna aykırı bir düzenlemedir ve hukuken sonuç doğurmaz.

Ek olarak şikayet siteleri şirketlerin marka ismi ve logolarını izinsiz kullanmaktadır. Bu nedenle marka hakkının ihlali sebebiyle ayrıca bir dava açılıp markanın kullanılmasını önleme ve tazminat da talep edebilir.

Ayrıca yer sağlayıcılar barındırdıkları internet sitelerine ilişkin trafik, kimlik bilgisi vb. önemli bilgileri en az 1 sene saklamakla yükümlüdür. Bu kapsamda ilgili yorumu yapan kişilere ilişkin bilgiler de saklanmalıdır. Bu bilgiler Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu Başkanı tarafından talep edildiği zaman bilgileri vermek zorundadırlar. Aksi halde 10 bin TL ile 100 bin TL arasında değişen idari para cezası uygulanır.

Sonuç olarak ilgili şikayetleri kaldırmayan şikayet sitelerine karşı şirketler; içeriğin kaldırılması talebinde bulunma, erişim engelleme başvurusunda bulunma, BTK’ya yer sağlayıcı yükümlülüğünü yerine getirmeme nedeni ile idari para cezası için başvurma, TTK 54 (haksız rekabet) ve devamı hükümleri gereği içeriğin kaldırılması ve ileride de durdurulması talepli maddi ve manevi tazminat davası, TTK 54 ve devamı  gereği hapis cezası istemli ceza davası açma haklarına sahiptir.

DİKKAT!: Başvurular yapılırken ve davalar açılırken 5651 sayılı kanun, Türk Medeni Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Sınai Mülkiyet Kanunu gibi bir çok kanunun değerlendirilerek dilekçelerin hazırlanması gerektiği için bu konuda mutlaka bir avukatla özellikle bir bilişim avukatı ile sürecin yürütülmesinde fayda vardır. Ek olarak yüksek tazminatların çıkacağı bir davalar olması nedeni ile dava sonuçlarında kazanç veya kayıp büyük olacaktır.

Şikayet Yazanların veya Şikayet Sitesinin Cezai Sorumluluğu

Yukarıda bahsettiğimiz gibi TTK 54 ve devamı hükümlerine aykırılık teşkil eden fiilleri işleyen kişiler bakımından iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmedilmektedir.

Bu dava şikayet yazan kişilere karşı açılabileceği gibi TTK 58 atfı ile elbette şikayet sitelerine karşı da açılabilir. Hatta kanun maddesinde tam olarak dava açılabilecek kişileri “yazı işleri müdürü, genel yayın yönetmeni, program yapımcısı, görüntüyü, sesi, iletiyi, yayın, iletişim ve bilişim aracına koyan veya koyduran kişi ve ilan servisi şefi; bunlar gösterilemiyorsa, işletme veya kuruluş sahibi” olarak belirlemiştir.

İnternetten Şikayet Silme İşlemi Ne Kadar Sürer?

İnternetten sitelerine erişim engelleme başvurusu, yukarıda bahsettiğimiz prosedüre uygun şekilde yapıldığı zaman en geç 24 + 4 = 28 saat içerisinde gerçekleştirilir. Çünkü başvuru mercilerinin 24 saat içerisinde karar verme yükümlülüğü vardır. Erişim sağlayıcıları birliği ise kendisine gelen talimatı en geç 4 saat içerisinde gerçekleştirilir. Esasen bu 28 saatlik süre üst sınırdır. Yani çoğu zaman aynı gün içerisinde o sayfaya erişim engellenebilir. Şikayet paylaşımları çoğu zaman kişilik hakkını ve unutulma hakkını ihlal eder. Dolayısıyla bunlarla ilgili prosedür işletilecektir.

İlgili içeriklerin kaldırılması için resmi yazışmaların yapılması ise 2-7 gün arası sürmektedir. Ancak ilgili içerikler kalkmaz ise yukarıdaki bahsedilen davaların açılması ile yayından kaldırma tedbiri istenir. Bu tedbir ise genelde dava açıldıktan sonra düzenlenen ilk belge olan tensip zaptı ile karara bağlanır ve genelde 15-20 gün civarında sürer.

Hatalı bir başvuru veya ihmal edilen işlemler, internetten şikayet kaldırma sürecini uzattıkça uzatır ve başvurunun reddedilmesine neden olur. Bu süre içerisinde de o şikayet orada durmaya devam eder. Bu nedenle şikayet sitelerinden şikayet kaldırma sürecinin titizlikle ve eksiksiz takip edilmesi gerekir. Bunu sağlamak için yapılacak en doğru şey ise bilişim hukuku alanında uzman avukatlardan hukuki yardım talep etmektir.

ÖZET

Yazı uzun oldu biliyoruz ancak konu bir çok hukuk alanı ile ilintili olması ve ilgili hükümlerin ise mevzuatta geniş yer teşkil etmesi nedeni ile ancak kısaltarak yazabildik. Ancak yine de yukarıda anlatılanları özetlemek gerekirse şikayet var gibi şikayet sitelerine karşı haklarınız:

  1. İlgili linklere erişimin engellenmesini
  2. Şikayetin haksız olup olmadığının tespitini
  3. Haksız rekabetin men’ini (içeriğin yayından kaldırılmasını)
  4. Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını,
  5. Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, (maddi tazminat)
  6. Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini,
  7. İçeriklerin yayından kaldırılması için dava başında tedbir kararı verilmesini,
  8. Marka hakkının ihlali nedeni ile marka ismi ve logosunun kaldırılmasını ve maddi manevi tazminata hükmedilmesini,
  9. BTK ya başvurarak yayından kaldırılmayan hukuka aykırı içerik için 50 ile 500bin TL idari para cezası kesilmesini,
  10. Ceza olarak iki yıla kadar hapis ve adli para cezası da talep edebilir. (bu yukarıdaki taleplere konu olacak davadan hariç savcılığa suç duyurusu ile yapılacak ayrı bir başvurudur)

Bu hakların hangilerinin hangi davalara konu edilebileceği ve hangi durumlarda ileri sürülebileceği konusu avukat ile müzakere edilmelidir. Her olay kendi durumuna göre yorumlanmalıdır. Kaç çeşit başvuru yapılabileceği ve dava açılabileceği durumu buna göre belirlenmelidir.

İnternetten Şikayet Silme Konusunda Bilişim Avukatı Desteği

Yukarıda ayrıntılı olarak değindiğimiz üzere, şikayet var tarzı şikayet sitelerinden şikayet kaldırmak mümkündür. Bu gerek sitelere ihtarname göndererek gerekse de hakime başvurarak mümkün olur. Şikayet siteleri, uygulamada şikayet kaldırma bakımından çoğunlukla kaldırmamaktadır. Hatta şikayete konu mağduriyet giderilmiş olsa bile bazen o şikayet kaldırılmamaktadır.

Ancak belirttiğimiz prosedürün hızlı ve etkin şekilde işletilmesi ile hem erişim engelleme kararı alınabilir hem de o paylaşımdan sorumlu olan kişilerden tazminat alınabilir. Yukarıda açıkladığımız üzere cezai sorumluluk gerektiren durumlarda ceza davası da ayrıca sürer. Ancak tüm bu bahsettiğimiz işlemlerin başarıya ulaşabilmesi için bilişim hukuku alanında bilgi sahibi ve tecrübeli bir avukattan hukuki yardım alınmalıdır. İtibari değeri riske atmak çoğu zaman istenmeyen sonuçlar doğurur. Bu bakımdan sürecin titizlikle takip edilebilmesi için hukuki yardım büyük önem taşır.

Bu makale faydalı mıydı?