isim değiştirme

İsim Değiştirme Davası

İsim, toplum içinde insanların tanınması için önemli bir unsurdur. Bu nedenle kural olarak isim değiştirilemez. Fakat insanlar isimlerini kendi seçmedikleri için kanunlar bazı durumlarda isim değiştirme hakkı tanımıştır. Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesi isim değiştirmeyi düzenlemektedir. Maddeye göre yalnızca haklı sebebin bulunduğu durumlarda gerçekleştirilebilir.

İsim Değiştirme Nasıl Yapılır?

İsim değiştirme davası prosedürü genel dava açma prosedürüdür. Esasen dava, haklı sebebinin doğru şekilde gösterildiği isim değiştirme dava dilekçesi ile mahkemeye başvurarak açılır. Talebin dayandığı haklı sebep belgelerle kanıtlanabilecekse belgeler, tanıklarla kanıtlanabilecekse tanıklar mahkemeye getirilir. Bazı durumlarda, örneğin ismin gülünç olması, ispata gerek olmadığından tanık ya da belgeye de gerek kalmamaktadır.

Davanın ardından da yapılması gereken bazı işlemler vardır. Bu işlemlerin de zamanında yapılması gerekir. İsim değiştirme davasında ve sonrasındaki süreçte bir avukat aracılığı ile işlerin görülmesi daha uygun olacaktır.

İsim Değiştirme Nüfus Müdürlüğüne Başvuru İle Mümkün Mü? (Yeni Yasa)

İsim değişikliği kural olarak dava açılarak gerçekleştirilebilir. Ancak Nüfus Hizmetleri Kanunu ek geçici 8. maddesi gereğince bazı hallerde ve belirli bir süre içerisinde isim değişikliği Nüfus Müdürlüğünde yapılabilmektedir. Ancak nüfus müdürlüğünde isim değişikliği yapılabilecek haller çok sınırlıdır ve belirli bir süre içinde yapılabilir.

Geçici 8. maddeye göre, yazım hatası bulunan isimler ve düzeltme işareti kullanılmadığı için anlamı değişen isimler nüfus müdürlüğünden değiştirilebilecektir. Bunun dışında hiçbir sebeple nüfus müdürlüğünden isim değiştirilemez. Nüfus müdürlüğünden isim değiştirme için tanınan bu imkan 03.11.2019 tarihine kadar kullanılabilir. Bu tarihten sonra yazım hatası durumu için de diğer sebeplerde olduğu gibi mahkemede dava açılması gerekecektir.

İsim Değiştirme Davasının Tarafları

İsim değiştirme davası babaya karşı açılır gibi bir efsane söz konusudur. Bu tamamen yanlış bir bilgidir. Bu davada davacı taraf ismini değiştirmek isteyen kişidir. Davalı taraf ise nüfus idaresidir. Avukat aracılığı ile açılmayan davalarda yanlış kurum ve kişilere karşı dava açıldığı sık sık görülmektedir. Bu nedenle maddi ve manevi kayıplar ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenlerle isim değiştirme davasının avukat aracılığı ile takip edilmesi tavsiye edilir.

Bu hak kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olarak kabul edilir. Bu nedenle kişi ismini değiştirmek isteyen kişi davayı da kendisi açmalıdır. Elbette davanın avukat aracılığı ile açılması mümkündür.

Sınırlı ehliyetsizler ise isim değiştirme davasını yasal temsilcileri aracılığı ile açabilir. Ayırt etme gücüne sahip 18 yaşından küçükler ve kısıtlı olanlar sınırlı ehliyetsizdir. Bu durumlarda veli veya vasi aracılığı ile de açılabilir. 18 yaşından küçük kişinin velisinin bu davayı açmak istememesi halinde kişi kendisi de bu davayı açabilir.

Tam ehliyetsizler, isim değiştirme davasını yasal temsilcileri aracılığı ile dahi açamaz. Tam ehliyetsizler, ayırt etme gücünden yoksun olanlardır. Tam ehliyetsizlerin yasal temsilcileri aracılığı ile isim değiştirme davası açabilmesinin tek yolu çok önemli bir nedenin bulunmasıdır.

İsim değiştirme davası nüfus idaresine karşı açılır. Bireysel olarak açılan davalarda yanlış kurumlara veya kişilere karşı açıldığı görülmektedir. Bu da sürecin ve maliyetin uzamasına anlamına gelir. Davanın doğru kuruma karşı açılarak hızlı bir şekilde ilerletilmesi için bir avukatla çalışılması tavsiye edilir. 

Elbette davanın açılabilmesi için de bir haklı neden olmalıdır.

İsim Değiştirme Davasında Haklı Sebepler Nelerdir?

İsim değiştirme davası açabilmek için haklı bir sebebin bulunması gerekmektedir. Kanunlarda ve mahkeme kararlarında ortaya çıkan isim değiştirme davasında haklı sebepler şunlardır:

  • İsmin gülünç olması
  • İsmin genel ahlak kurallarına aykırı olması
  • Kişinin dini görüşüyle bağdaşmayan bir isim olması veya kişinin sonradan dinini değiştirmesi
  • İsmin kötü bir olayı ya da kişiyi hatırlatması
  • İsmin telaffuzunun zor olması
  • Kişinin sosyal çevresi tarafından farklı bir isimle tanınması
  • Kişinin ismini benimseyememesi
  • Cinsiyet değişikliği
  • İsmin kişiyi sosyal olarak ya da iş hayatında olumsuz etkilemesi

Örnek olarak aşağıdakiler bir gazete köşesinde yer almış ilginç isim ve soyisimler olarak yayınlanmıştır. Bu isim ve soyisimler değişebilir niteliktedir.

isim soyadı değiştirme

Genel olarak isim değiştirme davasında haklı sebepler bu şekilde olsa da başka haklı sebeplerin varlığı da söz konusu olabilir. Kanun, haklı sebepleri sınırlandırmamıştır. Sebebin haklı olup olmadığına mahkeme karar verecektir. Sebebinizin haklı olduğunu doğru anlatabilmek için isim değiştirme dilekçenizi çok iyi yazmalısınız veya avukat ile çalışmalısınız. Zira bu kısım oldukça önemlidir.

İsim Değiştirme Davasında Gerekli Belgeler, İspat ve Tanık

Dayanılan sebebe göre gerekli olan belgeler değişiklik gösterebilmektedir. Eğer isim değiştirmek için dayanılan haklı sebep bir belge ile ispat ediliyorsa bu belgenin mahkemeye sunulması gerekir. Fakat belgesiz olarak haklılığının kanıtlanabileceği durumlarda isim değiştirme davasında gerekli olan bir belge bulunmamaktadır.

Bu davaya özel gerekli bir belge olmasa da her dava için gerekli olan dava dilekçesi burada da söz konusudur. Dava dilekçesinin doğru ve eksiksiz hazırlanması önemlidir.

Bu davada isim değişikliği talebinin haklı bir sebebe dayandığı ispatlanmalıdır. İsim değişikliği sebebi her türlü delille ispatlanabilir. İsim değişikliği talebinin dayandığı haklı sebep bir belgeyle kanıtlanabilecekse mahkemeye belge sunulabilir. Bazı hallerde ise, örneğin kişinin sosyal çevresinde farklı isimle tanınması, tanık ifadesi yeterli olmaktadır. İsmin gülünç olması ya da genel ahlaka aykırı olması gibi sebeplerle açılandavalarda ispata gerek kalmayabilir. Hangi durumlarda hangi ispat yöntemlerinin kullanılması gerektiğinin bir avukatla birlikte kararlaştırılması tavsiye edilir.

İsim Değiştirme Ne Kadar Sürer?

İsim değiştirme davasının ne kadar süreceği mahkemelerin yoğunluğuna göre değişmektedir. Mahkemeler, duruşmalar için 2 ile 4 ay arasında gün verebilmektedir. Evraklarda veya usuli işlemlerde bir sorun yoksa genelde tek celsede sonuçlanır. Bazen emniyete yazılan müzekkerelere geç cevap gelmektedir. Bu durumun da ayrıca takibi gerekir.

Kanun yollarından feragat edilmesi halinde kararın kesinleşmesi hızlandırılabilir ve davadan sonraki süreçte yapılması gereken işlemlere geçilebilir. Davanın daha hızlı sonuçlanması için bu davalarda deneyim bir hukuk bürosu ile çalışılması önerilir. Aksi halde emniyete yazılan müzekkerenin gelmemesi nedeni ile bile bir kaç duruşma atabilir.

Gazete İlanı

İsim değiştirme davasında karar kesinleştikten sonra karar Basın İlan Kurumu’na gönderilerek ilan olunması sağlanır. Basın İlan Kurumu tarafından isim değişikliği kararının ilanının yapılır ve ilanlı gazete mahkemeye gönderilir. Bu süreç 1-2 hafta sürebilmektedir. Gazete ilanının mahkemeye ulaşmasının ardından mahkeme, kararı nüfus idaresine gönderir. Bu işlemin de ardından isim değişikliği yapılan kişi yeni kimlik kartını nüfus müdürlüğünden alabilir.

İsim Değişikliği Kararına İtiraz

Değişiklikten dolayı bazı kişilerin zarar görmesi durumu ortaya çıkabilir. Eğer isim değişikliğinden dolayı zarar gören bir kimse varsa isim değişikliği kararına itiraz gündeme gelir. İsim değişikliğinden zarar gören kişi, isim değişikliği kararının verilmesinden itibaren 1 yıl içerisinde isim değişikliği kararına itiraz edebilir. Mahkem itirazın geçerli bir itiraz olup olmadığına bakarak karar verir.

İsim Değiştirme Ücreti ve Masrafları

İsim değiştirme ücreti her sene değişir. Bu davayı açmak için gider avansı ve mahkeme harç ücreti yatırılmalıdır. Gazete ilanı için ilan ücreti de, gider avansının yeterli olmaması halinde, yatırılmalıdır. Bunun dışında avukat aracılığı ile takip edilecekse vekalet ücreti de gündeme gelecektir. Avukat vekalet ücreti, baro tarafından belirlenen asgari tarifenin altında olmayacak şekilde belirlenir. İsim değiştirme ücreti bunlardan ibarettir.

İsim Değiştirme Davası Kaç Kez Açılabilir?

Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmeden önce, yalnız bir kez isim değiştirilebileceğine dair bir hüküm mevcuttu. Ancak Anayasa Mahkemesi bu hükmü iptal ederek bu davayı ikinci kez açmanın yolunu açmış oldu. Yani şu anda fazla sayıda açmak için bir sayı sınırlaması yoktur. İkinci kez ya da daha fazla da açılabilir.

İkinci kez isim değiştirme davası açılması halinde haklı sebebin ispatının zorlaşacağı bir gerçektir. Bu nedenle ikinci kez isim değiştirme davası açacak kişilerin avukatlara danışarak ispat yollarını kararlaştırması önemlidir.

Çocuk ve Bebeklerde İsim Değişikliği Nasıl Yapılır?

Çocuk ve bebeklerde isim değişikliği yasal temsilcileri olan velileri aracılığı ile yapılabilir. Anne-baba isim değişikliği davası açarak ve davada haklı bir sebebin varlığını ispatlayarak bebeğin ve çocuğun ismini değiştirebilir. Çocuk ve bebeklerde isim değişikliği davası, davayı ebeveynlerin açması dışında genel isim değiştirme davası süreciyle aynı şekilde işler.

18 yaşından küçük fakat ayırt etme gücüne sahip çocukların velileri isim değiştirme davası açmaktan kaçınırlarsa çocuk kendisi de dava açarak isim değiştirebilir. Bunun nedeni ayırt etme gücüne sahip olması ve isim hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olmasıdır. Ancak bazı durumlarda hakim vasi atanmasını ve davada taraf olmasını talep edebilir.

Talebin İptali

İsim değiştirme davası açan kişi dava esnasında davadan vazgeçebilir. Mahkemeye feragat dilekçesi sunarak ya da feragat ettiğini sözlü olarak beyan ederek davanın iptal edilmesini isteyebilir.

Davanın Reddi

İsim değiştirme davası haklı bir sebebe dayanarak açıldığında ve usuli işlemler doğru yapıldığında olumlu sonuç alınır. Ancak mahkeme sebebi haklı bulmazsa davayı reddeder. Davanın reddi halinde kanun yollarına başvurulabilir. Bu durumda istinaf sürecine girilebilir. İstinaf mahkemelerinde 2019 yılında genelde dosyaların sonuçlanması genelde 6 ay sürmektedir. Bu nedenle ilk derece mahkemesinde olumlu sonuçlandırmaya bakmak gerekir.

İsim Değiştirme Davasında Zamanaşımı, Yetkili ve Görevli Mahkeme

İsim değiştirme davasında zamanaşımı süresi bulunmamaktadır. İsmini değiştirmek isteyen kişi hiç bir zamanaşımı ve hak düşürücü süreye maruz kalmadan dilediği zaman açabilir. Ancak isim değişikliğine itirazda 1 yıllık bir zamanaşımı süresi bulunmaktadır. Karara itiraz etmek isteyen kişi 1 yıl geçmesiyle itiraz hakkını kaybeder.

İsim değiştirme davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise davayı açacak kişinin yerleşim yeri veya nüfusa kayıtlı olduğu yerdir. Yani isim değişikliği talep edecek kişi, yerleşim yerindeki veya nüfusa kayıtlı olduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açabilir.

İsim Değiştirme Davasında Avukatın Önemi ve Vekaletname

İsim değiştirmede haklı sebebin ispatı önem taşımaktadır. Talebin haklı bir sebebe dayandığı ispat edilemezse dava olumsuz sonuçlanacaktır. Farklı durumlarda farklı şekillerde ispat söz konusu olabilmektedir. Bu nedenle isim değiştirme davasının bir avukat aracılığı ile takip edilmesi önerilir. Avukatlar dayanılan sebebe göre en doğru ispat yöntemini belirleyerek davanın olumlu sonuçlanmasını sağlayabilir. Ayrıca dava sonrasındaki süreçte de bir takım işlemler yapılmalıdır. Avukatlar dava sonrasında yapılması gereken işlemleri de müvekkilleri adına yaparak süreci hızlandırabilir. 

İsim değiştirme, avukat aracılığı ile görülecekse bir vekaletname düzenlenir. İsim hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğundan avukatın bu dava türünü açabilmesi için vekaletnamede bazı ifadelerin yer alması gerekir. Bu dava için düzenlenen vekaletnamede, avukatın isim değiştirme davası açmaya veya nüfus davaları açmaya yetkili olduğunu belirten bir ibare yer almalıdır.

Vekalet 18 yaşından küçük biri için çıkarılacaksa anne ve baba evli ise birlikte çocuk veya bebek adına çıkarmalı, değilse velayeti kendinde olan kişi çıkarmalıdır.

Bu makale faydalı mıydı?