internetten video kaldırma

İnternetten Video Kaldırma

İnternette yer alan bir videonun hak ihlali niteliğinde olması durumunda bunun kaldırılması ihtiyacı doğar. İnternetten herhangi bir içeriği kaldırmak, 5651 Sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun” hükümlerine göre gerçekleştirilir. Dolayısıyla internetten video kaldırma ve erişim engelleme işlemleri de bu kanuna göre gerçekleştirilir.  İnternette yer alan video çeşitli nedenlerle kaldırılmak isteniyor olabilir. Belirtmemiz gerekir ki internetten video kaldırmak, öyle her istenildiğine yapılabilecek bir işlem değildir. Belirli şartları ve uyulması gereken belirli bir prosedürü vardır. 

Yazımızda genel olarak internetten video kaldırmanın hangi hallerde mümkün olduğuna, erişim engelleme kararı için nereye başvurulması gerektiğine ve bu kararı kimin verdiğine, internetten video kaldırma ve erişim engellemenin ne kadar sürede sağlanabileceğine, internette video paylaşan kişilerin ve bunları barındıran sitelerin hukuki ve cezai sorumluluklarına ve konunun diğer önemli ayrıntılarına değineceğiz. Konunun önemli olması dolayısıyla yazımızın dikkatlice okunmasını tavsiye ediyoruz.

Youtube Videolarının Durumu → Youtube’dan video kaldırma işlemi uygulamada çokça talep edilmektedir. Youtube kendi topluluk kuralları kapsamında kısıtlı bir video kaldırma imkanı tanımaktadır. Çoğu zaman istenilen sonucu vermemektedir ve uygulamada genellikle 5651 sayılı yasaya göre Youtube’dan video kaldırma yoluna gidilmektedir. Yazımız Youtube’u da kapsar şekilde internetten video kaldırmanın ayrıntılarını içermektedir. Ancak merak ettiğiniz konu Youtube’dan içerik kaldırmanın ayrıntıları ise “Youtube’dan video silme” başlıklı yazımızı incelemeniz daha yerinde olur.

DİKKAT!: Siteler uygunsuz ve olumsuz videoların kaldırılması ile ilgili aşağıdaki prosedürleri bir bilişim avukatı ile takip etmek videoların siteden ve Google’dan kaldırılması bakımından önemlidir. Bu siteler avukatlardan gelen ihtarlara ve avukatlarca yapılan hukuki başvurulara, kişilerden gelen başvurulara nazaran daha çok dikkat etmekte ve özen göstermektedir. Zira avukatça yapılan başvuruda olayın ciddiyeti ve dava boyutuna gidebileceği düşüncesi haber sitelerinde uyanmaktadır.

DİKKAT!: Video sitesine sadece erişimin engellenmesi içeriğin yayından kalkması anlamına gelmemektedir. Erişim engeli ile birlikte sadece Türkiye’den girişler engellenir. Ancak içerik orada durmaya devam eder ve aramalarda çıkar. Ek olarak DNS değiştirme gibi teknik işlemler yapılarak Türkiye’den girişler de mümkün olur. Bu nedenle mahkeme kararı sonrası mutlaka ilgili siteler ile resmi yazışmalar yapmak gerekmektedir.

Video Paylaşılan Siteye Erişimin Engellenmesi veya Videonun Kaldırılması

Herhangi bir internet sitesine veya bu sitenin bir sayfasına erişimin engellenmesi mümkündür. Devlet eliyle bir içeriğin internetten silinmesi mümkün değildir. Ancak Devlet eliyle bir sitenin bir sayfasına erişim engellenebilir. Ancak 5651 sayılı Kanun, içeriğin silinmesi için içerik sağlayıcıya başvurma imkanı da tanımaktadır. Bunlara aşağıda değineceğiz. Ancak bir video nedeniyle siteye erişimin engellenebilmesi için genel olarak şu unsurlardan birinin gerçekleşmiş olması gerekir:

  • Videonun kişilik haklarına saldırı içeriyor olması gerekir.
  • Videonun belirli bazı suçları içeriyor olması gerekir.
  • Videonun özel hayatın gizliliğini ihlal ediyor olması gerekir.
  • Videoda bir kişinin eserine yönelik telif hakkı ihlal edilmiş olması gerekir.
  • Videoda kamu düzenine, genel sağlığa, yaşam hakkına, milli güvenliğe ve buna benzer toplumu koruyan unsurlara yönelik bir aykırılık olması gerekir.

Bu saydığımız durumlardan birisi gerçekleşmiş ise internetten o video kaldırılabilir veya ona erişim engellenebilir. Şimdi bu prosedüre değineceğiz.

Kişilik Hakkının İhlali Durumunda İnternetten Video Silme

İnternette yer alan bir video eğer birisinin kişilik hakkını ihlal ediyorsa şu iki imkandan birisine veya her ikisine de başvurulabilir:

  • Doğrudan videoyu yayınlayan içerik sağlayıcıya bu videonun kaldırılması için başvurmak
  • Doğrudan sulh ceza hakimine başvurarak erişimin engellenmesi talep etmek

İçerik sağlayıcı, videonun yayınlandığı web sitesinin yönetimidir. Bu kişilere ihtarname ile bu videoyu kaldırmasını aksi halde 5651 sayılı yasaya göre hakkında işlem başlatılacağı bildirilebilir. Bununla birlikte yer sağlayıcıya da başvurulabilir. Hukukta yer sağlayıcı olarak ifade edilen kavrami uygulamada web sitenin barındığı hosting firmasını ifade eder. Ayrıca kişinin sulh ceza hakimine başvurarak erişim engelleme kararı alması da mümkündür. 

Sulh ceza hakimine kişilik hakkı ihlali nedeniyle başvurulduğu zaman hakim bu başvuruyu 24 saat içerisinde değerlendirmek durumundadır. Hakim talebi kabul ederse erişimin engellenmesi talimatını “Erişim Sağlayıcıları Birliğine” gönderir. Erişim Sağlayıcıları Birliği, kendilerine gelen bu talimatı, en geç 4 saat içinde yerine getirir ve videoya erişim engellenmiş olur. Eğer karar icra edilmeden web sitesi videoyu kaldırırsa hakimin kararı kendiliğinden hükümsüz olur.

Videonun bulunduğu web sitesine erişimin engellenmesi mümkün olduğu gibi sadece o videoya erişim de engellenebilir. Komple siteye erişimin engellenmesi genellikle sitede sürekli bu tarz ihlallerin olması ve sitenin milli güvenlik, kamu düzeni ve Devletin egemenliği ile ilgili ihlalleri olduğu durumlarda söz konusu olur. Yani genellikle sadece videonun olduğu sayfaya erişim engellenir.

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Durumunda (Porno ve İfşa Sitelerinden) Video Kaldırma

Özel hayatın gizliliğini ihlal eden bir video internet ortamında yayınlanmış ise (özellikle porno ve ifşa siteleri) kişinin mahkemeye veya hakime gitmesi zorunluluk değildir. Bu sefer başvurulacak olan kurum “Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu”dur. Bu kuruma, ilgili video ile özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğine ilişkin bir dilekçe yazılır. Bu dilekçe kurum başkanlığı tarafından incelemeye alınır. Ardından başkanlık özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğine kanaat getirirse, erişimin engellenmesi talimatını Erişim Sağlayıcıları Birliğine Gönderir. Bu talimatı alan Erişim Sağlayıcıları Birliği en geç 4 saat içerisinde videoya erişimi engeller.

Ancak içeriğe erişim engeli yapılmasının içeriğin kaldırılması ile bağlantısı yoktur. Erişim engeli sonrası yalnızca Türkiye’den girişler engellenir ancak içerik orada durmaya devam eder. Bu nedenle karardan sonra site ile yazışma yaparak kaynağından içeriğin kaldırılması gerekmektedir.

Suç Teşkil Eden Videoların İnternetten Kaldırılması

Her türlü suç için erişim engellenir diye bir kural yoktur. Bir videonun kaldırılması veya ona erişimin engellenebilmesi için belirli bazı suçları içeriyor olması gerekir. Burada internetten video kaldırma ve erişim engelleme için o suçun yargılama yapılarak sabit hale gelmesi şart değildir. Bu suçları şu şekilde sıralamamız mümkündür:

  • TCK 84 → İntihara yönlendirme suçu
  • TCK 103 → Çocukların Cinsel İstismarı
  • TCK 190 → Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçu
  • TCK 194 → Sağlık İçin Tehlikeli Madde Temini Suçu
  • TCK 226 → Müstehcenlik Suçu
  • TCK 227 → Fuhuş Suçu
  • TCK 228 → Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkan Sağlama Suçu
  • Atatürk’e Karşı İşlenen Suçlar

İnternetten Suç Teşkil Eden Videoları Kaldırma İşlemini Kim Gerçekleştirir? → Bu suçlar ile ilgili erişimin engellenmesi kararı verebilmek için bu suçlarda ötürü soruşturma veya kovuşturma aşamasında olmak gerekir. Soruşturma aşamasında bir videonun internetten kaldırılması veya erişiminin engellenmesi hakim kararı ile olabilir. Ancak gecikmesi sakıncalı bir hal söz konusu ise Cumhuriyet savcısı da erişim engeli kararı verebilir ve bunun icrası sağlanır. Ardından savcı bu kararı onaylaması için 24 saat içerisinde sulh ceza hakimine sunar. Bir videonun internetten kaldırılması veya erişim engeli eğer kovuşturma aşamasında yapılmak isteniyorsa bu kararı, yargılamayı yapan mahkeme verir.

Suç Teşkil Eden Videonun Kaldırılması veya Engellenmesi  Kararı Ne Zaman İcra Edilir? → Usulüne uygun başvurularda çoğu zaman derhal erişim engeli alınabilmektedir. Ancak burada erişim sağlayıcıları birliğinin en geç 4 saat içerisinde o video hakkında erişim engellemeyi icra etmesi gerekir.

Kamu Düzeni, Milli Güvenlik, Yaşam Hakkı, Genel Ahlak ve Genel Sağlık vb. Durumlarda Videoya Yönelik Erişim Engeli → Bu şekilde toplum düzenini bozmaya yönelik videolar için erişim engelleme kararı gene yukarıda bahsettiğimiz şekilde hakim tarafından verilebilir. Ancak bu değerler söz konusu ise ve gecikmesinde sakınca bulunan bir durum varsa Cumhurbaşkanı veya ilgili bakanlık tarafından da erişim engelleme talimatı verilebilir. Bu talimat “Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığına” verilir. Başkanlık da talimatı erişim sağlayıcıları birliğine gönderir. Burada da kararı alan birlik 4 saat içerisinde erişimin engellenmesi kararı verir. 

Telif Hakkı İhlali Olan Videonun İnternetten Kaldırılması

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda hangi ürünlerin eser olduğu sayılmış ve bu eserlerin telif hakkı kapsamında korunduğu belirtilmiştir. Bu eserler; fotoğraf, ses, video, röportaj, yazı, film vs. her türlü ürün olabilir. Bu şekilde telif hakkı ile korunan bir eser ihlal edildiğinde bu kanun kapsamında ciddi yaptırımlar söz konusu olur ve erişimin engellenmesi de gene bu kanuna göre yapılır. 

Esasen burada hukuken erişimin engellenmesi değil, buna benzer bir durum söz konusu olur. Buna servis hizmetini durdurma denmektedir. Servis hizmetinin durdurulabilmesi için kişinin öncelikle içerik sağlayıcıya ilgili videonun kaldırılması için başvurması gerekir. Eğer içerik sağlayıcı, yani site yönetimi veya paylaşan kişi, bu içeriği kaldırmaz ise bu durumda savcılığa başvurmak gerekecektir.

DİKKAT!: Video içeriği yayından kalktıktan sonra bile bu içerik çoğu zaman Google’da bulunmaya devam etmektedir ve aramalarda çıkmaktadır. Ancak içeriğin yayından kaldırılmasından sonra biz Google ile gerekli yazışmayı yaparak çok kısa bir zamanda Google’dan da kaldırmaktayız. Bu konuya dikkat edilmesi gerekir.

İnternette Paylaşılan Videolarda Hukuki ve Cezai Sorumluluk

İnternet ortamında video içeriği üreten herkesin tüm mevzuata göre hukuki sorumluluğu vardır. Bir sitenin veya video üreten yani içerik sağlayıcısı kişinin “sorumluluk kabul edilmez” vb. ibareleri videoya veya açıklama kısmına veya sitenin herhangi bir yerine koymuş olması onun sorumluluğunu kaldırmaz. Ancak Youtube gibi yer sağlayıcısı olan site yönetimi, kendi sitesinde yayınlanan videolardan ötürü sorumlu tutulmaz.

Hukuki sorumluluk ile kastettiğimiz şey tazminat sorumluluğudur. Yukarıda bahsettiğimiz erişim engelleme işlem gerçekleştirilebilir ve aynı anda tazminat davası da açılabilir. Özel hayatın gizliliğini ihlal ve telif hakkı ihlal edilen videolar ile ilgili çok ciddi miktarlarda tazminat ödemesi söz konusu olur.

İnternette video paylaşımı yapıldığı zaman yukarıda bahsettiğimiz erişim engelleme ve video kaldırma süreci ile birlikte hem tazminat davası işler hem de cezai süreç işler.  Konunun kapsamı geniş olduğu için burada farklı farklı cezalar söz konusu olabilir. Ancak belirtmemiz gerekir ki internette yer alan ve erişim engeli uygulanacak olan bir video suç teşkil ediyorsa Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı suç duyurusunda bulunmak zorundadır.

İçerik sağlayıcı olan site yönetimi ve yer sağlayıcı olan hosting şirketi, içerik engellemeyi gerektiren içerikler kendilerine bildirilmiş olmasına rağmen bunu sitelerinden kaldırmazlarsa Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı tarafından 50 bin TL ile 500 bin TL arasında değişen idari para cezasına çarptırılır.

Bununla birlikte yer sağlayıcı olan hosting firmaları, kendi bünyesinde barındırdığı siteler ve bunlara ilişkin bilgileri en az 1 yıl ve en fazla 2 yıl saklamakla yükümlüdür. Erişim engelleme ve yargılama sürecinde kendilerinden bu bilgiler istenildiği zaman vermezlerse 10 bin TL ile 100 bin TL arasında değişen idari para cezası uygulanır.

Ek olarak kişilerin özel ve gizli videolarının porno ve ifşa sitelerinde veya sosyal medya sitelerinde paylaşılması özel hayatın gizliliğini ihlal suçu oluşturur. Bu kişiler tespit olunursa tazminat talep edilebileceği gibi bir de hapis istemi ile yargılanırlar. Bunun tespiti konusunda teknik ve hukuki bilgi gerekmesi nedeni ile mutlaka bir bilişim avukatı ile çalışılması gerekmektedir.

Yukarıda saydığımız suçlar kapsamında soruşturma veya kovuşturma evresinde koruma tedbiri olarak verilen erişim engelleme kararına rağmen videoyu silmeyen yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcıya (web siteye ve hosting firmasına) işledikleri fiil daha ağır bir suç değil ise 500 gün ile 3 bin gün arasında değişen adli para cezası uygulanır.

Ayrıca yukarıda yaşam hakkı, milli güvenlik, kamu düzeni vb. durumlarda yapılan erişim engellemeden bahsettik. Böyle bir durumda ceza yargılaması sürer ve mahkeme yer sağlayıcı ile içerik sağlayıcıdan bu videoları paylaşan kişilere ilişkin bilgiler talep eder. Bu bilgileri hakimde gizleyen kişiler hakkında 3 bin gün ile 10 bin gün arasında değişen adli para cezası uygulanır.

Video Kaldırma İşlemi Ne Kadar Sürer?

İnternetten video kaldırma işlemi yukarıda anlattığımız prosedüre uygun bir şekilde gerçekleştirildiği zaman çok kısa bir süre içerisinde sonuçlanır. Ancak hatalı işlemler veya ihmal edilen başvuru ve bilgiler süreci uzatır. Hatta olumsuz sonuçlanmasına neden olur. Bu süreçte de söz konusu video yayında kalmaya devam eder. 

Yani usulüne uygun bir başvuru genel olarak 1 günden daha kısa sürede sonuçlanır. Hatta meselenin üzerine düşüldüğü zaman somut olayın özelliklerine göre birkaç saat içerisinde erişim engellenebilir. Zaten sürelere yukarıda değindik. Orada görüldüğü üzere en geç 24 saatlik ilk süre ve en geç 4 saatlik ikinci süre söz konusudur. Ancak bu süreler içerisinde erişimin engellenebilmesi için başvurunun kabul edilmesi gerekir.

Erişim engelinden sonra internetten video kaldırma için sitelerle yapılan yazışmalarda çoğu zaman 1-7 gün arası sonuç alınabilmektedir. Bu süre özellikle sahibi gizli sitelerin tespiti bakımından uzayıp kısalmaktadır.

İnternetten Video Kaldırmaya İtiraz ve Erişimin Engellenmesinin Sona Ermesi

İnternetten video kaldırma yahut erişim engelleme imkanı yukarıda bahsettiğimiz gibidir. Ayrıca bu erişim engelinin sona ermesi de mümkündür. Süreli olarak verilen erişim engelleme kararları sürenin dolması ile sona erer. Yargılamada verilmiş olan erişim engelleme kararı, beraat veya davanın herhangi bir şekilde sanık lehine sonuçlanması durumunda gene sona erer. Soruşturmanın, yargılamaya geçilmeden sona ermesi halinde de erişim engelleme kararı sona erdirilir. Gecikmesinde sakınca görülen hallerde hakim dışında bir mercii tarafından verilen erişim engelleme kararları, 24 saat içerisinde hakim tarafından onaylanmaz ise erişim engelleme kararı sona erer.

Tüm kanunların yanında bir video için verilen erişim engelleme kararına itiraz etmek de mümkündür Buna göre kararı veren hakime veya mahkemeye karşı 7 gün içerisinde itiraz kanun yoluna başvurulmalıdır. Eğer kararı veren mercii bu kararını kaldırmaz ise itirazı incelemek üzere yetkili olan merciye gönderir.

Yukarıda bahsettiğimiz adli ve idari para cezalarına itiraz etmek  mümkündür. Buna göre idari para cezalarına karşı “İdari Yargılama Usulü” kurallarına göre, adli para cezalarına ise “Ceza Muhakemesi Kanunu” kurallarına göre itiraz edilir. İtiraz süreci ve erişim engelinin kalkması ile ilgili somut bilgiler edinmek için bu alanda tecrübeli bir avukat ile görüşme sağlanmalıdır. 

İnternetten Video Sildirme ve Erişim Engellemede Bilişim Avukatı Desteği

İnternetten video kaldırma ile ilgili süreci uygulamada görünen şekli ile yukarıda anlatmaya çalıştık. Bu süreç oldukça teknik ayrıntı içerir ve aciliyet gerektirir. İhmal edilmesi veya hatalı gerçekleştirilmesi durumunda itibari zarar ortaya çıkar. Ki bu zarar genellikle zaman ve paradan daha değerlidir. Dolayısıyla sürecin titizlikle izlenmesi ve başvuruların sıkı takip edilmesi gerekir. Kararın icrası ile ilgili kurumlara yönelik girişken olmak gerekir.

Bu süreçte en önemlisi, bilişim hukuku ve bilişim sektörü ile ilgili bilgi sahibi bir avukattan hukuki yardım almaktır. Uygulamayı bilen, kurumların yapısını ve işleyişini bilen, sürekli değişen mevzuatı takip eden ve işini takip eden bir avukat olmaksızın erişim engelleme süreci pamuk ipliğine bağlı olur.

Bu makale faydalı mıydı?