internetten video kaldırma

İnternetten Video Kaldırma

(7 Dakika Ortalama Okuma Süresi)

İnternetten video kaldırma ihtiyacı, ilgili videonun hak ihlali niteliğinde olması durumunda söz konusu olur. İnternetten herhangi bir içeriği kaldırmak, 5651 Sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun” hükümlerine göre gerçekleştirilir.

İnternetten video kaldırma çeşitli nedenlerle isteniyor olabilir. Belirtmemiz gerekir ki internetten video kaldırma, öyle her istenildiğine yapılabilecek bir işlem değildir. Belirli şartları ve uyulması gereken belirli bir prosedürü vardır.

Yazımızda genel olarak internetten video kaldırmanın hangi hallerde mümkün olduğuna, erişim engelleme ve video kaldırma kararı için nereye başvurulması gerektiğine ve bu kararı kimin verdiğine, bu işlemlerin süresine, internette video paylaşanların ve bunları barındıran sitelerin hukuki ve cezai sorumluluklarına ve konunun diğer önemli ayrıntılarına değineceğiz. Konunun önemli olması dolayısıyla yazımızın dikkatlice okunmasını tavsiye ediyoruz.

ÖNEMLİ: Öncelikle belirtmemiz gerekir ki Temmuz 2020 tarihi itibariyle 5651 sayılı yasada önemli değişiklikler yapılmıştır. Buna göre artık çoğu durumda yetkili merciiler sadece erişim engelleme kararı değil içeriğin kaldırılması kararı da verebiliyor. Biz de yazımızı ilgili değişikliğe ve uygulamaya göre güncellemiş bulunmaktayız.

Youtube Videolarının Durumu: Youtube’dan video kaldırma işlemi uygulamada çokça talep edilmektedir. Youtube kendi topluluk kuralları kapsamında kısıtlı bir video kaldırma imkanı tanımaktadır. Çoğu zaman istenilen sonucu vermemektedir ve uygulamada genellikle 5651 sayılı yasaya göre Youtube’dan video kaldırma yoluna gidilmektedir.

Yazımız Youtube’u da kapsar şekilde internetten video kaldırmanın ayrıntılarını içermektedir. Ancak merak ettiğiniz konu Youtube’dan içerik kaldırmanın ayrıntıları ise “Youtube’dan video silme” başlıklı yazımızı incelemeniz daha yerinde olur.

Buna ek olarak şunu söylemeliyiz ki Youtube gibi sosyal medya siteleri artık yeni düzenleme uyarınca hukuken ‘sosyal ağ sağlayıcı’ konumuna getirilmiştir. Sorumlulukları ve içerik kaldırma prosedürü bakımından daha sıkı kurallara tabi tutulmuştur. Bunun detayına aşağıda değineceğiz.

DİKKAT!: Sitelerden uygunsuz ve olumsuz videoların kaldırılması ile ilgili aşağıdaki prosedürleri bir bilişim avukatı ile takip etmek videoların siteden ve Google’dan kaldırılması bakımından önemlidir. Bu siteler avukatlardan gelen ihtarlara ve avukatlarca yapılan hukuki başvurulara, kişilerden gelen başvurulara nazaran daha çok dikkat etmekte ve özen göstermektedir. Zira avukatça yapılan başvuruda olayın ciddiyeti ve dava boyutuna gidebileceği düşüncesi bu site yetkililerinde uyanmaktadır.

DİKKAT!: Yeni düzenleme ile birlikte erişimin engelinin yanında içeriğin kaldırılması kararı verilebiliyor olsa da erişimin engellenmesinden sonra siteler içeriği hemen kaldırmamakta ve içerik Google aramalarında yüzeysel olarak çıkmaktadır. Dolayısıyla içerik sadece Türkiye konumundan görülememekte hatta ek DNS değiştirme gibi yollarla Türkiye’den de görülmektedir. Bu nedenle karar ile birlikte hızlı bir şekilde ilgili site ile irtibata geçilmeli, karara uymamaları halinde gerekli işlemlerin yapılacağı bildirilmelidir.

İnternetten Video Kaldırma ve Erişim Engelleme

Herhangi bir internet sitesine veya bu sitenin bir sayfasına erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması mümkündür. Ancak 5651 sayılı Kanun, içeriğin silinmesi için içerik sağlayıcıya da başvurma imkanı tanımaktadır. Bunlara aşağıda değineceğiz. Ancak bir video nedeniyle siteye erişimin engellenebilmesi için genel olarak şu unsurlardan birinin gerçekleşmiş olması gerekir:

  • Videonun kişilik haklarına saldırı içeriyor olması gerekir.
  • Videonun belirli bazı suçları içeriyor olması gerekir.
  • Videonun özel hayatın gizliliğini ihlal ediyor olması gerekir.
  • Videoda bir kişinin eserine yönelik telif hakkı ihlal edilmiş olması gerekir.
  • Videoda kamu düzenine, genel sağlığa, yaşam hakkına, milli güvenliğe ve buna benzer toplumu koruyan unsurlara yönelik bir aykırılık olması gerekir.

Bu saydığımız durumlardan birisi gerçekleşmiş ise erişim engellenebilir. Saydığımız hallerin çoğunda aynı zamanda içerik kaldırma kararı da verilebilmektedir. Şimdi bu prosedüre değineceğiz.

Kişilik Hakkının İhlali Durumunda İnternetten Video Silme ve Erişim Engelleme

İnternette yer alan bir video eğer birisinin kişilik hakkını ihlal ediyorsa şu iki imkandan birisine veya her ikisine de başvurulabilir:

  • Doğrudan videoyu yayınlayan içerik sağlayıcıya bu videonun kaldırılması için başvurmak
  • Doğrudan sulh ceza hakimine başvurarak erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması talep etmek

İçerik sağlayıcı, videonun yayınlandığı web sitesinin yönetimidir. Bu kişilere ihtarname ile bu videoyu kaldırmasını aksi halde 5651 sayılı yasaya göre hakkında işlem başlatılacağı bildirilebilir. Bununla birlikte yer sağlayıcıya da başvurulabilir. Hukukta yer sağlayıcı olarak ifade edilen kavramı uygulamada web sitenin barındığı hosting firmasını ifade eder. Ayrıca kişinin sulh ceza hakimine başvurarak erişim engelleme kararı alması da mümkündür.

Sulh ceza hakimine kişilik hakkı ihlali nedeniyle başvurulduğu zaman hakim bu başvuruyu 24 saat içerisinde değerlendirmek durumundadır. Hakim talebi kabul ederse erişimin engellenmesi talimatını “Erişim Sağlayıcıları Birliğine” gönderir. Erişim Sağlayıcıları Birliği, kendilerine gelen bu talimatı, en geç 4 saat içinde yerine getirir ve videoya erişim engellenmiş olur. Eğer karar icra edilmeden web sitesi videoyu kaldırırsa hakimin kararı kendiliğinden hükümsüz olur.

Videonun bulunduğu web sitesine erişimin engellenmesi mümkün olduğu gibi sadece o videoya erişim de engellenebilir. Komple siteye erişimin engellenmesi genellikle sitede sürekli bu tarz ihlallerin olması ve sitenin milli güvenlik, kamu düzeni ve Devletin egemenliği ile ilgili ihlalleri olduğu durumlarda söz konusu olur. Yani genellikle sadece videonun olduğu sayfaya erişim engellenir.

Ayrıca yeni gelen düzenleme sayesinde artık içeriğin kaldırılması için gerekli başvurular da yapılara erişim engelleme ihtiyacı bir yerden sonra kalmaz.

ÖNEMLİ: İnternette yer alan video eski denebilecek bir tarihe sahipse Anayasal bir hak olan unutulma hakkı kapsamında, erişim engelleme ve içerik kaldırma kararında hakim ilgili kişinin adına yer vermeyebilir. Bu da Temmuz 2020 düzenlemesi ile gelen imkanlardan biridir. 5651 sayılı yasa madde 9/10 ile unutulma hakkı tanınmıştır.

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Durumunda İnternetten Video Kaldırma

Özel hayatın gizliliğini ihlal eden bir video internet ortamında yayınlanmış ise (özellikle p*rno ve ifşa sitelerinde yer alıyorsa) kişinin mahkemeye veya hakime gitmesi zorunluluk değildir. Bu sefer başvurulacak olan kurum “Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu”dur.

Bu kuruma, ilgili video ile özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğine ilişkin bir dilekçe yazılır. Bu dilekçe kurum başkanlığı tarafından incelemeye alınır. Ardından başkanlık özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğine kanaat getirirse, erişimin engellenmesi talimatını Erişim Sağlayıcıları Birliğine Gönderir. Bu talimatı alan Erişim Sağlayıcıları Birliği en geç 4 saat içerisinde videoya erişimi engeller.

Ancak içeriğe erişim engeli yapılmasının içeriğin kaldırılması ile bağlantısı yoktur. Erişim engeli sonrası yalnızca Türkiye’den girişler engellenir ancak içerik orada durmaya devam eder. Bu nedenle karardan sonra site ile yazışma yaparak kaynağından içeriğin kaldırılması gerekmektedir.

Özel hayatın gizliliği ile ilgili işletilen bu hızlı yol için yeni düzenleme içerik kaldırma imkanı düzenlememiştir. Yani hızlı bir şekilde tamamlanması gereken bir süreç olduğundan önce erişim engelleme işlemi yapılır. Ardından bu sefer mahkemeye başvurarak kişilik hakkının ihlal edildiğinden bahisle içerik kaldırma kararı alınabilir.

Yani direkt olarak ilgili p*rno sitesine veya p*rno – ifşa içeriğin yer aldığı siteye içerik kaldırma kararı ile gidilebilir ancak bu kişilik hakkının ihlalindeki prosedüre göre yapılır. Özel hayatın gizliliğini ihlaldeki prosedür içerik kaldırmayı kapsamaz.

Burada bahsettiğimiz prosedür sadece p*rno veya ifşa siteleri için değil; magazin, gazete, sosyal mecra vs. herhangi bir web sitesinde yer alan özel hayatın gizliliğini ihlal eden her türlü içerik için uygulanabilir.

Suç Teşkil Eden Videoların İnternetten Kaldırılması

Her türlü suç için erişim engellenir diye bir kural yoktur. Bir videonun kaldırılması veya ona erişimin engellenebilmesi için belirli bazı suçları içeriyor olması gerekir. Burada internetten video kaldırma ve erişim engelleme için o suçun yargılama yapılarak sabit hale gelmesi şart değildir. Bu suçları şu şekilde sıralamamız mümkündür:

  • TCK 84 → İntihara yönlendirme suçu
  • TCK 103 → Çocukların Cinsel İstismarı
  • TCK 190 → Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçu
  • TCK 194 → Sağlık İçin Tehlikeli Madde Temini Suçu
  • TCK 226 → Müstehcenlik Suçu
  • TCK 227 → Fuhuş Suçu
  • TCK 228 → Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkan Sağlama Suçu
  • 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanunda yer alan suçlar (yasadışı bahis suçu)
  • Atatürk’e Karşı İşlenen Suçlar

İnternetten Suç Teşkil Eden Videoları Kaldırma İşlemini Kim Gerçekleştirir: Bu suçlar ile ilgili erişimin engellenmesi kararı verebilmek için bu suçlarda ötürü soruşturma veya kovuşturma aşamasında olmak gerekir. Soruşturma aşamasında bir videonun internetten kaldırılması veya erişiminin engellenmesi hakim kararı ile olabilir.

Ancak gecikmesi sakıncalı bir hal söz konusu ise Cumhuriyet savcısı da erişim engeli ve içerik kaldırma kararı verebilir ve bunun icrası sağlanır. Ardından savcı bu kararı onaylaması için 24 saat içerisinde sulh ceza hakimine sunar. Bir videonun internetten kaldırılması veya erişim engeli eğer kovuşturma aşamasında yapılmak isteniyorsa bu kararı, yargılamayı yapan mahkeme verir.

Suç Teşkil Eden Videonun Kaldırılması veya Engellenmesi  Kararı Ne Zaman İcra Edilir: Usulüne uygun başvurularda çoğu zaman derhal erişim engeli alınabilmektedir. Ancak burada erişim sağlayıcıları birliğinin en geç 4 saat içerisinde o video hakkında erişim engellemeyi icra etmesi gerekir.

İçerik kaldırma işleminin de aslında erişim engeli ile birlikte yetkililer tarafından takibi gerekir. Ancak şuan için uygulamada bu ihmal edilmektedir. Dolayısıyla avukat yardımı alınarak ilgili sitelere gerekli başvuru hızlı bir şekilde yapılmalıdır.

Kamu Düzeni, Milli Güvenlik, Yaşam Hakkı, Genel Ahlak ve Genel Sağlık vb. Durumlarda Videoya Yönelik Erişim Engeli: Bu şekilde toplum düzenini bozmaya yönelik videolar için erişim engelleme ve içerik kaldırma kararı gene yukarıda bahsettiğimiz şekilde hakim tarafından verilebilir. Ancak bu değerler söz konusu ise ve gecikmesinde sakınca bulunan bir durum varsa Cumhurbaşkanı veya ilgili bakanlık tarafından da erişim engelleme talimatı verilebilir.

Bu talimat “Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığına” verilir. Başkanlık da talimatı erişim sağlayıcıları birliğine gönderir. Burada da kararı alan birlik 4 saat içerisinde erişimin engellenmesi kararı verir.

Telif Hakkı İhlalinde İnternetten Video Kaldırma

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda hangi ürünlerin eser olduğu sayılmış ve bu eserlerin telif hakkı kapsamında korunduğu belirtilmiştir. Bu eserler; fotoğraf, ses, video, röportaj, yazı, film vs. her türlü ürün olabilir. Bu şekilde telif hakkı ile korunan bir eser ihlal edildiğinde bu kanun kapsamında ciddi yaptırımlar söz konusu olur ve erişimin engellenmesi de gene bu kanuna göre yapılır.

Esasen burada hukuken erişimin engellenmesi değil, buna benzer bir durum söz konusu olur. Buna servis hizmetini durdurma denmektedir. Servis hizmetinin durdurulabilmesi için kişinin öncelikle içerik sağlayıcıya ilgili videonun kaldırılması için başvurması gerekir. Eğer içerik sağlayıcı, yani site yönetimi veya paylaşan kişi, bu içeriği kaldırmaz ise bu durumda savcılığa başvurmak gerekecektir.

DİKKAT!: Video içeriği yayından kalktıktan sonra bile bu içerik çoğu zaman Google’da bulunmaya devam etmektedir ve aramalarda çıkmaktadır. Ancak içeriğin yayından kaldırılmasından sonra biz Google ile gerekli yazışmayı yaparak çok kısa bir zamanda Google’dan da kaldırmaktayız. Bu konuya dikkat edilmesi gerekir.

İnternette Paylaşılan Videolarda Hukuki ve Cezai Sorumluluk

İnternet ortamında video içeriği üreten herkesin tüm mevzuata göre hukuki sorumluluğu vardır. Bir sitenin veya video üreten yani içerik sağlayıcısı kişinin “sorumluluk kabul edilmez” vb. ibareleri videoya veya açıklama kısmına veya sitenin herhangi bir yerine koymuş olması onun sorumluluğunu kaldırmaz. Ayrıca Youtube’da artık sosyal ağ sağlayıcı olarak sorumlu tutulacaktır.

Hukuki sorumluluk ile kastettiğimiz şey tazminat sorumluluğudur. Yukarıda bahsettiğimiz erişim engelleme işlem gerçekleştirilebilir ve aynı anda tazminat davası da açılabilir. Özel hayatın gizliliğini ihlal ve telif hakkı ihlal edilen videolar ile ilgili çok ciddi miktarlarda tazminat ödemesi söz konusu olur.

İnternette video paylaşımı yapıldığı zaman yukarıda bahsettiğimiz erişim engelleme ve video kaldırma süreci ile birlikte hem tazminat davası işler hem de cezai süreç işler.  Konunun kapsamı geniş olduğu için burada farklı farklı cezalar söz konusu olabilir. Ancak belirtmemiz gerekir ki internette yer alan ve erişim engeli uygulanacak olan bir video suç teşkil ediyorsa Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı suç duyurusunda bulunmak zorundadır.

İçerik sağlayıcı olan site yönetimi ve yer sağlayıcı olan hosting şirketi, içerik engellemeyi gerektiren içerikler kendilerine bildirilmiş olmasına rağmen bunu sitelerinden kaldırmazlarsa Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı tarafından 50 bin TL ile 500 bin TL arasında değişen idari para cezasına çarptırılır.

Bununla birlikte yer sağlayıcı olan hosting firmaları, kendi bünyesinde barındırdığı siteler ve bunlara ilişkin bilgileri en az 1 yıl ve en fazla 2 yıl saklamakla yükümlüdür. Erişim engelleme ve yargılama sürecinde kendilerinden bu bilgiler istenildiği zaman vermezlerse 100 bin TL ile 1 milyon TL arasında değişen idari para cezası uygulanır.

Ek olarak kişilerin özel ve gizli videolarının p*rno ve ifşa sitelerinde veya sosyal medya sitelerinde paylaşılması özel hayatın gizliliğini ihlal suçu oluşturur. Bu kişiler tespit olunursa tazminat talep edilebileceği gibi bir de hapis istemi ile yargılanırlar. Bunun tespiti konusunda teknik ve hukuki bilgi gerekmesi nedeni ile mutlaka bir bilişim avukatı ile çalışılması gerekmektedir.

Yukarıda saydığımız suçlar kapsamında soruşturma veya kovuşturma evresinde koruma tedbiri olarak verilen erişim engelleme ve içerik kaldırma kararına rağmen videoyu silmeyen yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcıya (web siteye ve hosting firmasına) işledikleri fiil daha ağır bir suç değil ise 500 gün ile 3 bin gün arasında değişen adli para cezası uygulanır.

Ayrıca yukarıda yaşam hakkı, milli güvenlik, kamu düzeni vb. durumlarda yapılan erişim engellemeden bahsettik. Böyle bir durumda ceza yargılaması sürer ve mahkeme yer sağlayıcı ile içerik sağlayıcıdan bu videoları paylaşan kişilere ilişkin bilgiler talep eder. Bu bilgileri hakimde gizleyen kişiler hakkında 3 bin gün ile 10 bin gün arasında değişen adli para cezası uygulanır.

Sosyal Ağ Sağlayıcı Sorumluluğu

5651 sayılı yasada yapılan yeni değişiklik ile artık sosyal medya siteleri (Youtube, Facebook, Twitter, TikTok, İnstagram vs. gibi) hukuken ‘Sosyal Ağ Sağlayıcı’ olarak kanunda yer almıştır. Özellikle internetten video kaldırma işlemlerinde sosyal ağ sağlayıcı düzenlemeleri öne çıkar. Artık bu sosyal medya sitelerinin Türkiye’de temsilcilikleri bulunmakta ve hukuki cezai süreçte yer almak zorundadır.

Youtube, TicToc, İnstagram vs. gibi sosyal ağ sağlayıcılar artık kişilik hakkının ihlali, özel hayatın gizliliği gibi hallerde kendilerine usulüne uygun yapılan video kaldırma talebini 48 saat içerisinde cevaplandırmak zorundadır. Olumsuz cevap verecekse de bunu gerekçeli ve yazılı yapmalıdır. Aksi halde 5 milyon TL idari para cezası öderler.

Mahkeme erişim engeli ve içerik kaldırma kararı verdiği zaman sosyal ağ sağlayıcı 24 saat içerisinde içeriği kaldırmazsa doğan zararı gidermek zorunda kalır.  Ayrıca bu sosyal medya siteleri aynı zamanda içerik sağlayıcı veya yer sağlayıcı oldukları zaman (ki genelde öylelerdir) kanunda ayrıca bunlara ilişkin sorumluluklarla da muhatap olur.

İnternetten Video Kaldırma Ne Kadar Sürer?

İnternetten video kaldırma işlemi yukarıda anlattığımız prosedüre uygun bir şekilde gerçekleştirildiği zaman çok kısa bir süre içerisinde sonuçlanır. Ancak hatalı işlemler veya ihmal edilen başvuru ve bilgiler süreci uzatır. Hatta olumsuz sonuçlanmasına neden olur. Bu süreçte de söz konusu video yayında kalmaya devam eder.

Yani usulüne uygun bir başvuru genel olarak 1 günden daha kısa sürede sonuçlanır. Hatta meselenin üzerine düşüldüğü zaman somut olayın özelliklerine göre birkaç saat içerisinde erişim engellenebilir ve içerik kaldırılabilir.

Zaten sürelere yukarıda değindik. Orada görüldüğü üzere en geç 24 saatlik ilk süre ve en geç 4 saatlik ikinci süre söz konusudur. Ancak bu süreler içerisinde erişimin engellenebilmesi için başvurunun kabul edilmesi gerekir.

İnternetten Video Kaldırmaya İtiraz ve Erişimin Engellenmesinin Sona Ermesi

İnternetten video kaldırma yahut erişim engelleme imkanı yukarıda bahsettiğimiz gibidir. Ayrıca bu erişim engelinin sona ermesi de mümkündür. Süreli olarak verilen erişim engelleme kararları sürenin dolması ile sona erer. Yargılamada verilmiş olan erişim engelleme kararı, beraat veya davanın herhangi bir şekilde sanık lehine sonuçlanması durumunda gene sona erer.

Soruşturmanın, yargılamaya geçilmeden sona ermesi halinde de erişim engelleme kararı sona erdirilir. Gecikmesinde sakınca görülen hallerde hakim dışında bir mercii tarafından verilen erişim engelleme kararları, 24 saat içerisinde hakim tarafından onaylanmaz ise erişim engelleme kararı sona erer.

Tüm kanunların yanında bir video için verilen erişim engelleme ve içerik kaldırma kararına itiraz etmek de mümkündür Buna göre kararı veren hakime veya mahkemeye karşı 7 gün içerisinde itiraz kanun yoluna başvurulmalıdır. Eğer kararı veren mercii bu kararını kaldırmaz ise itirazı incelemek üzere yetkili olan merciye gönderir.

Yukarıda bahsettiğimiz adli ve idari para cezalarına itiraz etmek  mümkündür. Buna göre idari para cezalarına karşı “İdari Yargılama Usulü” kurallarına göre, adli para cezalarına ise “Ceza Muhakemesi Kanunu” kurallarına göre itiraz edilir. İtiraz süreci ve erişim engelinin ve içerik kaldırma kararının kalkması ile ilgili somut bilgiler edinmek için bu alanda tecrübeli bir avukat ile görüşme sağlanmalıdır.

İnternetten Video Sildirme ve Erişim Engellemede Bilişim Avukatı Desteği

İnternetten video kaldırma ile ilgili süreci uygulamada görünen şekli ile yukarıda anlatmaya çalıştık. Bu süreç oldukça teknik ayrıntı içerir ve aciliyet gerektirir. İhmal edilmesi veya hatalı gerçekleştirilmesi durumunda itibari zarar ortaya çıkar. Ki bu zarar genellikle zaman ve paradan daha değerlidir.

Dolayısıyla sürecin titizlikle izlenmesi ve başvuruların sıkı takip edilmesi gerekir. Kararın icrası ile ilgili kurumlara yönelik girişken olmak gerekir.

Bu süreçte en önemlisi, bilişim hukuku ve bilişim sektörü ile ilgili bilgi sahibi bir avukattan hukuki yardım almaktır. Uygulamayı bilen, kurumların yapısını ve işleyişini bilen, sürekli değişen mevzuatı takip eden ve işini takip eden bir avukat olmaksızın erişim engelleme süreci pamuk ipliğine bağlı olur.

Ayrıca bilgi için “internetten içerik kaldırma” yazımızı da okuyabilirsiniz.

Bu makale faydalı mıydı?