Eve Zarar Veren Kiracı Sorumlu Mudur?

Eve Zarar Veren Kiracı Sorumlu Mudur?

Eve zarar veren kiracı sorumlu mudur sorusu, kira sözleşmeleri bağlamında cevabı merak edilen bir sorudur. Kiracının eve zarar vermesi durumunda kiraya verenin ne tür işlemler yapabileceğini bilmesi oldukça önemlidir.

Yazımızda eve zarar veren kiracı için kiraya verenin yapabileceği işlemleri tüm ayrıntılarıyla açıklayacağız. Kiraya veren ve zarar veren kiracı açısından önemli sonuçları olması sebebiyle yazımızı dikkatle okumanızı tavsiye ederiz.

Belirtmek gerekir ki yazılı veya sözlü kontrata dayalı kira sözleşmelerinde kiracının ve kiraya verenin yapılan akde uygun davranmaları gerekir. Kiracının eve zarar vermesi sonucunda kiraya veren zarara uğradı ise zararın giderilmesine yönelik hukuki işlemler yapılabilir. İşlemlerin öncesinde muhakkak konu ile ilgili avukat sormak gerekir.

Kira Sözleşmesinin Özellikleri

Eve zarar veren kiracı için ortaya çıkan sorumluluğa geçmeden önce kira sözleşmesinin özellikleri bilinmelidir. 6098 Sayılı Borçlar Kanunu madde 299 ve devamında kira sözleşmelerine ilişkin düzenlemeler yer alır. Sözleşme yazılı geçerlilik şartına bağlanmamıştır, açık veya örtülü irade açıklamaları ile de kurulabilir.

Kira sözleşmesi için bir süre belirlenebilir. Bu sürenin dolmasına rağmen taraflar sözleşmeyi sonlandırmaz ise sözleşmenin aynı koşullarla yenilendiği kabul edilir. Herhangi bir süre öngörülmeyen sözleşmelerde de aynı durum geçerlidir.

Taraflardan biri sonlandırana kadar sözleşme geçerliliğini sürdürür. Ancak kiracı tahliyesi için çeşitli haller mevcuttur tabii ki. Bununla ilgili olarak “kiracı tahliyesi” başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Kira Sözleşmesi Taraflarının Borçları

Kira sözleşmesinde sözleşmenin her iki tarafının da çeşitli hak ve borçları bulunur. Özellikle eve zarar veren kiracı karşısında kiraya verenin önemli hakları bulunur. Bunun detayına aşağıda değineceğiz. Kiraya veren ve kiracı açısından bu yükümlülüklere uygun hareket etmek sözleşmenin devam edebilmesi için gerekli bir unsurdur.

Kiraya Verenin Borçları

Teslim Borcu:Kiraya veren kiralananı, sözleşme yazılı yapıldıysa orada yazdığı şekilde sözleşme irade açıklamalarıyla kurulduysa beyanlara uygun olarak zamanında teslim etmelidir.

Vergi ve Benzeri Yükümlülüklere Katlanma Borcu: Kural olarak kiralanan ile ilgili olan zorunlu sigorta ve vergi gibi yükümlülükler kiraya verenin borcudur.

Yan Giderlere Katlanma Borcu: Kiralananın kullanımıyla ilgili olan kendisinin veya üçüncü kişinin yaptığı giderler kiraya veren tarafından karşılanmalıdır.

Kiracının Borçları

Kira Bedelini Ödeme Borcu: Kiracının asli borcu kiralananın bedelini ödemedir.

Kiracının Kullanma Giderlerini Ödeme Borcu: Kiracı kural olarak evin ısıtma, aydınlatma, elektrik gibi giderlerine kendisi katlanır. Ancak bunun aksinin sözleşmede kararlaştırılması mümkündür.

Özenle Kullanma ve Komşulara Saygı Gösterme Borcu: Kiracı kiralananı sözleşmeye aykırı davranışlarda bulunmadan özenle kullanmalıdır. Ayrıca kiralananın bulunduğu taşınmazda ikamet eden diğer kişilere de saygı göstermekle mükelleftir.

Kiracının Özenle Kullanma Borcu

Kiracı, kiraya veren tarafından kiralananı sözleşmede belirtilen şekilde özenle kullanmakla yükümlüdür. Görüldüğü üzere yalnızca sözleşmeye uygun kullanmak yeterli değildir aynı zamanda kiralanan kullanılırken veya kiralanandan yararlanılırken özenli davranılmalıdır. Burada kiracıdan kendi eviymiş gibi özenle kullanması beklenir.

Kiracının kiralananı, sözleşmede özgülenen amaca uygun kullanması gerekir. Yani kiraya veren evini mesken olarak kiraya verdiyse ve kiracı kiralananı ev olarak değil depo olarak kullanırsa sözleşmeye aykırı hareket etmiş olur.

Kiralananı özenle kullanma borcu kiralananın özenle muhafaza altında tutulmasını ve gereken basit tamiratların yapılmasını gerektirir. Yani kiracı kiralananı korumakla da yükümlüdür.

Kiracı kiralanan evde alışılmışın dışında  sözleşmede öngörülmeyen değişiklikler yapamaz. Kiralanan evin değerinde azalma meydana getirecek, zarar verecek şekilde hareket edemez. Kiracı kural olarak kiralananı aldığı şekilde teslim etmekle yükümlüdür. Kiralananda tahribat oluşturarak zarar vermekten kaçınması gereklidir.

Eve Zarar Veren Kiracı Karşısında Fesih Hakkı

Kiracı, kiralanan taşınmazda sözleşmede düzenlenmemiş veya kiraya verene bildirilmemiş bir değişiklik yapamaz. Eve zarar verecek bir değişiklik yapıldıysa bu durum kiracının özen gösterme yükümlülüğünü ihlal ettiği anlamına gelir.

Kiraya veren taşınmazına ilişkin olarak sözleşmede öngörülmediği halde yapılan değişiklikleri öğrendiğinde kiracıya taşınmazın eski haline getirmesi için bir ihtar yapar. İhtar ile kiracıya eski hale getirme için 30 günlük süre verildiği ve eğer eski hale getirme olmazsa sözleşmenin feshedileceği bildirilir. Ancak bu ihtar yalnızca eski hale getirme mümkünse yapılır.

Kiracı bu ihtar sonrası taşınmazı eski haline çevirirse herhangi bir problem kalmaz ancak kiracı ihtara rağmen 30 günlük süre içinde eski hale getirme düzenlemelerini yapmazsa  kiraya veren fesih yoluna başvurma imkanina sahiptir.

Eski hale getirmenin imkan dahilinde olmaması veya çok zor olması durumlarında fesih için ihtar yapmak gerekmeyebilir. Ayrıca kiracıya ihtar çekmenin ya da süre tanımanın yararsız olduğu açıkça belli ise bu durumda da kiraya veren direkt olarak sözleşmeyi feshedebilir. Bu şekilde sözleşmeyi fesheden ev sahibi, tahliye davası açarak kiracının taşınmazdan çıkmasını sağlayabilir.

Eve Zarar Veren Kiracı Tazminat Öder Mi?

Kira sözleşmesinin sona ermesinden sonra kiraya verenin taşınmazın zarara uğradığını öğrenmesi durumunda derhal meydana gelen zararları tespit ettirmesi gerekir. Meydana gelen zararların tespitinin yapılması taşınmazın bulunduğu Sulh Hukuk Mahkemesinden talep edilir.

Bu durumlarda yapılacak tespit delil tespiti niteliğinde kabul edilir. Yetkili mahkeme bilirkişi görevlendirerek taşınmaza ilişkin zararları ve miktarlarını tespit eder. Gerekli görülmesi durumunda tanık ifadelerine de başvurulabilir. Çekilen fotoğraflara ve diğer delillere bakar.

Yapılan tespit sonucunda kiracının taşınmaza verdiği hasarın niteliği önem arz eder. Mahkeme tarafından tespit edilecek zararlar eğer kullanımdan kaynaklı olağan yıpranma şeklinde ise bu zararlar taşınmazı hor kullanma olarak kabul edilmez. Ancak kiraya verene bildirmeden taşınmazda yapılan değişiklikler veya ciddi hasarlar sonucu taşınmazın zarar görmesi, kullanılamaz hale gelmesi, değerinde azalma oluşturması gibi haller mevcutsa bu davranışlar hor kullanma olarak değerlendirilebilir.

Kiracının eve zarar vermesi ve hor kullanma davalarında oluşan zararı ispatlamakla yükümlü olan kişi kiraya verendir. Kiraya verenin zararı ispatlaması halinde kiracı ortaya çıkan zararda kusurlu değilse, bunu ispatlamakla mükelleftir.

Eve zarar veren kiracı için açılacak tazminat davaları kiraya veren tarafından kiracı aleyhine açılır. Bu davaların açılabilmesi için aranan en önemli şart kiracının evden tahliye edilmiş olmasıdır. Taraflar arasında kira ilişkisi devam ederken kiracının, eve zarar vermesi sonucu oluşan değişiklikleri her an eski haline çevirme imkanı göz önünde tutularak bu şart konulmuştur. Yani kiraya verenin kiracının eve zarar vermesi sonucu oluşan zararlardan doğan alacağı kiracının tahliyesinden sonra muaccel hale gelecektir.

Kiracının eve zarar vermesi (hor kullanma) nedeniyle açılan davada, kiraya verenin talebi üzerine tespit işlemleri gerçekleştirilir. Bunun sonucunda yetkili kişiler kiracının eve zarar vermesi sonucu oluşan taşınmazdaki zararlara ilişkin bir rapor düzenler. Bu rapor tespit işlemin yapılmasını talep eden kiraya verene ve kiracıya tebliğ edilmelidir. Kiracının kendisine tebliğ edilen bu rapora itiraz hakkı bulunur. Kiracı rapora itiraz etmezse rapor, kesin delil olarak tazminat davasında kullanılabilir hale gelir.

Sonuç olarak eve zarar veren kiracı, tazminat davası sonucunda ev sahibine tazminat ödemekle yükümlüdür diyebiliriz. Eğer kişi için manevi değeri olan bir eşyaya zarar verilmişse bu durumda manevi tazminat davası da açılabilir.

Son Olarak Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yukarıda kira sözleşmesine ilişkin özellikleri kısaca özetleyip kiracının eve zarar vermesi durumunda kiraya verenin neler yapabileceğini tüm ayrıntılarıyla açıkladık. Böyle bir durumda eve zarar. veren kiracı derhal evden tahliye edilebilir ve tazminat ödemek zorunda kalabilir.

Tazminat davasının açılması ve kiracının tahliyesi sürecinin titizlikle yönetilmesi yaşanacak hak kayıplarını önleyecektir. Bu nedenle işlemler yapılırken muhakkak deneyimli avukatlardan hukuki danışmanlık alınmalıdır.

Bu makale faydalı mıydı?