çalışma izni

Çalışma İzni

Çalışma İzni Nedir?

Çalışma izni, Türkiye Cumhuriyeti’nde bulunup çalışmak isteyen her yabancının ilgili kurumlardan alması gereken bir izin çeşididir. Çalışma izni olmayan bir yabancının Türkiye’de herhangi bir sektörde bulunan iş yerinde çalışması yasal değildir ve bu durum birtakım yaptırımlara bağlanmıştır. Ülke sınırları içerisinde çalışan yabancıları kontrol edebilmek ve yabancı işçi ile ilgili gerekli inceleme ve sorgulamaları sistemli bir şekilde gerçekleştirmek, ayrıca güvenlik açısından da oldukça önem arz eden bir izin sistemidir.

Çalışma İzni Nasıl Alınır?

Çalışma izni, yurt içinden veya yurt dışından alınabilmektedir. Ancak yurt içinden veya yurt dışından almanın prosedürleri farklılık göstermektedir. Öncelikle yurt dışından çalışma izni almak isteyen bir yabancı, halihazırda ikamet ettiği ülkede bulunan Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğuna veya Büyükelçiliğine çalışma vizesi başvurusunda bulunmalıdır. Çalışma vizesi başvurusu için yabancı uyruklu kişinin pasaport, çalışma izni başvurusuna dair dilekçe, fotoğraf ve çalışılacak işe dair sözleşme örneği gereklidir.

Yabancı uyruklu kişi, yurt dışından çalışma vizesi için yaptığı başvurunun ardından Türkiye’de işveren, online sistem üzerinden 10 iş günü içerisinde çalışma vizesi başvurusu yapan yabancı için çalışma izni başvurusu yapmalıdır. E-devlet üzerinden yapılan bu başvuru sonucunda istenen tüm evraklar 6 işgünü içerisinde bizzat veya posta yoluyla Bakanlığa teslim edilir. Gerekli evrakların tümünü ayrıntılı bir şekilde “Çalışma İzni İçin Gerekli Evraklar” adlı başlık altında açıkladık. Türkiye’de bulunan işverenin yaptığı online başvuru sonucunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işçi ve işveren tarafından teslim edilen bilgi ve belgeleri inceler. Bu incelemeler sonucunda eksik bulunan belge var ise, işverenden eksik belgeler istenir. Tüm belgelerin toplanması ile birlikte Bakanlık incelemeleri, gerekli görürse farklı mercilerin de görüşünü alarak inceler ve  başvuru için onay veya red kararı verir. Onaylanan çalışma izni sonucunda yabancı işçi Dış Temsilciliğe ait çalışma vizesi harcını yatırmalı ve vizeyi almalıdır. Bununla birlikte yabancı işçi, en fazla 180 gün içerisinde Türkiye Cumhuriyeti’ne giriş yapmalıdır.

Yurt içinde bulunan bir yabancının Türkiye’de çalışmak ve çalışma izni almak için yurt dışında bulunan Türk mercilere başvurma zorunluluğu yoktur. Ancak yurt içinde bulunan yabancı uyruklu kişinin çalışma izni alabilmesi için en az 6 ay süreli ikamet iznine sahip olması gerekmektedir. İkamet iznine dair detaylı bilgi edinmek için “Oturma İzni (İkamet İzni)” başlıklı makalemizi okuyabilirsiniz. İkamet iznine sahip yabancı işçi için gerekli çalışma izni başvurusu, işveren tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına online sistem üzerinden yapılmalıdır. Bu aşamadan sonraki aşamalar yurt içinden/yurt dışından yapılan tüm prosedürleri için aynıdır. Bakanlık gerekli incelemeleri yapar ve sonuca bağlar.

Çalışma İzni Başvurusu

Yabancılara çalışma izni başvurusu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına işveren tarafından e-devlet üzerinden yapılmaktadır. Yurt dışında bulunan yabancı uyruklu kişi, Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Büyükelçiliğine çalışma vizesi için başvurduğunda verilen referans numarası ile işveren çalışma izni başvurusunu gerçekleştirebilir. İzin başvurusu, işveren tarafından yapılmak ile birlikte yabancı uyruklu kişiye dair de bilgi ve belgeler Bakanlığa ulaştırılır. İşveren ve yabancı işçi için istenen evraklar farklılık göstermektedir. Doğru ve eksiksiz belge sunmak, başvuru sürecini sağlıklı yürütmek için önem arz eder. Başvurunun onaylanması ile ile birlikte yabancı işçiye çalışma izin kartı gönderilmektedir. Çalışma izni belgesi, yabancı işçiye PTT Kargo tarafından gönderilmekte olup takibi E-devlet üzerinden mümkündür. Bu izin kartı, yabancı uyruklu kişinin yasal yabancı işçi statüsü kazandığına dair resmi bir belgedir. Başvurusu onaylanan ve bunun sonucunda işe başlayan yabancı işçi için işveren, 30 gün içerisinde SGK üzerinden işçinin sigorta işlemlerini tamamlamalıdır.

Çalışma İzni Şartları

Türkiye’de çalışmak isteyen her yabancı, çalışma iznine sahip olmayacaktır. Yabancılara çalışma izni, birtakım kıstas ve şartlara bağlanmıştır. Bu şart ve kıstasları sağlayan ayrıca yapılan başvuru neticesinde onay alan yabancı uyruklu kişiler Türkiye’de yasal olarak işçi sıfatına haiz olurlar. Yabancılara çalışma izni için aranan şartları şu şekilde sıralayabiliriz:

  1. Çalışmak için izin başvurusunda bulunulan iş yerinin ödenmiş olan sermayesi en az 100.000 Türk Lirası olmalıdır. Ayrıca bu iş yerinin brüt satış tutarı 800.000 Türk Lirası ya da şirketin bir önceki yılın ihracat tutarı 250.000 Amerikan Doları olmalıdır.
  2. Yabancı işçinin çalışmak istediği iş yerindeki çalışanların en az beşi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmalıdır. Yabancı işçinin şirket ortağı olması durumunda ise verilen çalışma izni süresinin son 6 ayındaki süreç içerisinde iş yerinde en az 5 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı işçinin çalışması şartı aranır.
  3. Şirketin turizm şirketi olması durumunda 2 numaralı şart aranmaz.

Çalışma İzni İçin Gerekli Evraklar

Çalışma izni başvurusu işveren tarafından online sistem üzerinden yapıldıktan sonra 6 iş günü içerisinde gerekli evraklar Bakanlığa ulaştırılır. Başvuru esnasında gönderilen belgelerin yanı sıra Bakanlığa belgelerin aslı postalanmalıdır. Evraklar şahsen veya posta yoluyla ulaştırılabilir. Çalışma izni için gerekli belgeler yabancı işçi ve işveren, yurt içi ve yurt dışından yapılacak başvurular için farklıdır. Öncelikle ilk başvuru için gerekli evrakları sıralamak gerekirse şöyle bir gruplandırma ve sıralama yapabiliriz:

Duruma göre yabancı işçinin sunması gereken evraklar:

  1. Diploma veya geçici mezuniyet belgesi kopyası. Türkçe tercüme edilmiş ve resmi makamlar tarafından onaylanmış olmalıdır.
  2. Denklik belgesi. Yüksek öğrenimlerini Türkiye dışında gerçekleştirmiş yabancı işçiler için geçerlidir.
  3. Eğitim kurumlarında faaliyet gösterecek olan yabancı işçiler için Yeterlilik Belgesi. Milli Eğitim Bakanlığından alınmalıdır.
  4. En az 6 ay geçerlilik süresi bulunan ikametgah izni (yurtdışı başvurularda gereksizdir)
  5. Pasaport kopyası.

İşverenin sunması gereken evraklar:

  1. Çalışma izni başvuru formu.
  2. Resmi makamlar tarafından onaylanmış, geçen yıla ait kar-zarar tablosu ve bilanço. (Faaliyet Belgesi)
  3. Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi. İş yeri kuruluşunun sermaye ve ortaklık durumunu göstermektedir.
  4. Noter onaylı vekaletname
  5. Yabancı işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesi
  6. Yabancı uzman çalıştırmak istenen iş yerlerinde çalıştırılan Türk vatandaşlarının ücretleri.

İlk başvuru online şekilde tamamlandıktan sonra aşağıda saydığımız evrakların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ulaştırılması gerekmektedir.

A.YURT İÇİ BAŞVURULARI

Yabancı işçinin sunması gereken evraklar:

  1. İşveren ile işçi arasında yapılmış iş sözleşmesi.
  2. En az 6 ay geçerli oturma izni kopyası.
  3. Pasaport kopyası.
  4. Diploma kopyası.
  5. Varsa referans mektubu.

İşverenin sunması gereken evraklar:

  1. Çalışma izni başvuru dilekçesi.
  2. Çalışma izni formu.
  3. Bir önceki yıla ait bilanço, kar-zarar örneği.
  4. Türk Ticaret Sicili Gazetesi
  5. Faaliyet belgesi.
  6. Başvuru yapan kişinin noter tarafından onaylanmış vekaletnamesi

B.YURT DIŞI BAŞVURULARI

Yabancı işçinin sunması gereken evraklar:

  1. Yukarıda saydığımız belgelere ek olarak, 1 fotoğraf.

İşverenin sunması gereken evraklar:

  1. Yukarıda saydığımız belgelere ek olarak, yabancı işçinin diploma ve pasaport kopyası.

Çalışma İzni Ücreti

Yabancılara çalışma izni almak için yönetmelik ile belirlenen belli prosedürler yerine getirilir. Bu prosedürlerin yerine getirilmesi esnasında bazı harç ve masraflar çıkabilmektedir. Bu harç ve masraflar 2019 yılına göre şöyledir:

  • Süreli çalışma izni için harç tutarı 761,10 TL ‘dir.
  • Sürekli ve bağımsız çalışma izni için harç tutarı 7612,70 TL’dir.
  • Kart ücretleri tüm çalışma izni türleri için aynı olup 89,00 TL’dir.

Çalışma İzni Kaç Günde Çıkar?

E-devlet üzerinden Bakanlığa yapılan online başvurusu neticesinde, başvuru sonuçları en geç 30 gün içerisinde bildirilir. Kilit personel konumundaki yabancı uyruklu çalışanlar için bu süre 15 gündür. Eksik belge tespiti halinde en fazla 5 gün süre verilir. Görüş veya bilgi taleplerinde ise en fazla 15 gün süre verilir. Verilen süreler sonunda tamamlanan görüş,bilgi ve belgeler ışığında başvuru en geç 30 gün içerisinde sonuçlanacaktır. Dikkat edilmesi gereken nokta, 30 günlük süre belgelerin tamamlanmasından itibaren başlayacaktır.

Ancak yaptığımız başvurularda genel olarak 15 gün civarında sonuç almaktayız.

Çalışma İzni Sorgulama

Yabancılara çalışma izni başvurusu bahsettiğimiz gibi online sistem üzerinden yapılmaktadır. Aynı şekilde çalışma izni sürecinin sonucunu da online sistem üzerinden sorgulanabilir. Bu sorgulama e-devlet üzerinden yapılmaktadır.

Çalışma İzni Uzatma Başvurusu

Çalışma izni ilk etapta en fazla 1 yıllığına verilmektedir. Bu 1 yıllık süreç, 2 yıl daha uzatılabilir. 3 yılı tamamlayan işçi için uzatma 3 yıl daha yapılabilir. İlk 3 yıl aynı işyerinde çalışması gereken yabancı işçi, 3 yılın ardından aynı çalışma izni ile istediği iş yerinde çalışabilir.

Yabancı işçi çalıştırma başvurusu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yapılmaktadır. Bu başvuru, çalışma izni süresinin bitiminden geriye doğru en fazla 2 ay içerisinde yapılmalıdır. Bu süre zarfında yapılmayan yabancı işçi çalıştırma süre uzatımı başvurusu değerlendirmeye alınmayacaktır. Uzatma başvurusu yapılan yabancı çalışan, 45 günü geçmemek kaydı ile halihazırda çalışmakta olduğu iş yerinde çalışmaya devam edebilir.

Yabancı çalışan, çalışma izni uzatma başvurusu yapmak için yukarıda belirttiğimiz evraklara ek olarak önceki çalışma izni belgesini Bakanlığa sunmalıdır. İşveren ise çalışma izni uzatma başvuru dilekçesi ile birlikte yabancı işçi başvuru formu, yabancı işçinin SGK sicil numarası ve işveren ile ilgili yukarıda saydığımız diğer belgeler sunulur.

Yabancı Öğrencilere Çalışma İzni

Türkiye’de öğrenim gören yabancı öğrencilerin öğrenim süresince çalışmaları izne tabi tutulmuştur. Öğrencilerin çalışma izni alması normal yabancı işçi çalıştırma şartları dışında farklı şartlara da bağlanmıştır. Türkiye’de her öğrenim derecesinde öğrenim gören yabancı öğrencinin çalışması mümkün değildir. Yabancı öğrencilerin çalışma izni alması yalnızca yüksek lisans ve doktora öğrencileri için geçerlidir. Lise ve lisans öğrencileri çalışma izni alamaz ve çalışamazlar. Bu konuda önemli olan husus öğrencinin izin almak istediği dönem için oturma izninin devam ediyor olması ve 18 yaşını doldurmuş olmasıdır.

Ev Hizmetleri İçin Yabancılara Çalışma İzni

Ev hizmetleri için yabancı işçi çalıştırma oluşabilecek mağduriyetleri önlemek amacıyla belli şartlara bağlanmıştır. Buna göre yabancı işçi her ev hizmetin çalışamamaktadır. Ev hizmetlerinde çalışmak isteyen yabancı işçi yalnızca çocuk bakıcısı, yaşlı bakıcısı ve hasta bakıcısı olarak çalışabilir. Temizlik için yabancı işçi çalıştırmak yasal değildir, gerekli iznin alınması da mümkün değildir. Buna göre çocuk bakıcılığı yabancı işçi çalıştırma izni almak için ev 15 yaşından küçük bir çocuğun yaşaması zorunludur. Yaşlı bakıcılığı için ise evde 65 yaşından büyük birinin yaşıyor olması zorunludur. Hasta bakıcılığı için de evde bakıma muhtaç birinin yaşıyor olması zorunludur. Bu gereklilikler yukarıda saydığımız belgeler ile birlikte belgelenerek ilgili Bakanlığa online başvurudan sonra ulaştırılmalıdır.

Biz bu konularda gerekli başvuruları yapmaktayız.

Yabancı İşçi Çalıştırma

Türkiye’de bulunan iş yerlerinde yabancı uyruklu kişilerin çalıştırılmasına yabancı işçi çalıştırma denir. Yabancı işçi çalıştırma, Türkiye’de izne tabi tutulmuştur. İzinsiz yabancı işçi çalıştırma, yasal değildir ve yaptırımları bulunmaktadır.

İzinsiz Yabancı İşçi Çalıştırma Cezası

Yabancı işçilerin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde çalışması, izne tabi tutulmuştur. İzinsiz yabancı işçi çalıştırma, 6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanununa göre idari para cezasına bağlanmıştır. Buna göre yabancı işçi çalıştırma cezalarını şu şekilde sıralayabiliriz:

  • İzinsiz yabancı işçi çalıştıran işveren çalıştırdığı her bir yabancı işçi için 8.821,0 Türk Lirası ceza ödemekle yükümlüdür.
  • İzinsiz çalışan yabancı işçi 3.527 Türk lirası, bağımsız çalışan yabancı işçi ise 7.057,0 Türk Lirası ceza ödemekle yükümlüdür.Ayrıca sınır dışı edilmeleri üzerine İçişleri Bakanlığına bildirimde bulunulur.
  • Yabancı işçi çalıştırılmaya veya yabancı işçi olarak çalışılmaya devam edildiği surette belirtilen idari para cezaları 1 kat artırılarak uygulanır.

Yabancı İşçi Çalıştırma Cezasına İtiraz

İzinsiz yabancı işçi çalıştırma tespiti sonucu hükmedilen idari para cezasına itirazda bulunmak mümkündür. Buna göre itiraz süresi 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 27. maddesinde belirtilmiş olup 15 gündür. Cezaya ilişkin tebliğin yapıldığı günden itibaren 15 gün içerisinde itiraz edilebilir. İtiraz Sulh Ceza Hakimliğine edilebilir ancak idari para cezasına ek olarak bir başka cezaya daha hükmedilmiş ise bu durumda görevli mahkeme İdare Mahkemesidir.

Çalışma İzninde Avukatın Önemi

Türkiye Cumhuriyeti’nde yabancı işçilerin çalışması izne tabi tutulmuştur. Bu iznin varlığı yabancı işçinin çalışmasını yasallaştırırken çalışma izninin olmaması hukuka aykırı bir durum oluşturur ve cezaya hükmedilir. Bu sebepten yabancılara çalışma izni alınması önemlidir. Bu süreç başvuru ve Bakanlığa belge sunma şeklinde ilerler. Süreç hakkında derinlemesine bilgi sahibi olmak ve düzenli olarak takipçisi olmak hak kayıplarının önüne geçmek için önem arz etmektedir. Çalışma izni başvurusu ve sonraki süreçlerin takibi için deneyimli ve profesyonel bir Yabancılar Hukuku Avukatı ile çalışmak, sürecin en sağlıklı şekilde tamamlanması için hem yabancı işçiye hem de işverene yardımcı olacaktır.

Bu makale faydalı mıydı?