Polonya oturma izni

Polonya Oturma İzni

Polonya oturma izni, Avrupa ülkeleri arasında en çok rağbet gören oturma izin türleri arasındadır. Polonya’da oturma izni almak için çeşitli ihtimallere göre bir takım şartları sağlamak ve belirli bir hukuki prosedüre uygun başvuru yapmak gerekir.

Yazımızda Polonya oturma izni ile ilgili en çok sorulan soruları yanıtlayacağız ve genel olarak sürecin işleyişinden bahsedeceğiz. Konunun önemli sonuçları ve aynı önemde hukuki prosedürü olması nedeniyle yazımızı dikkatli okumanızı öneririz.

Polonya Oturma İzni Nedir?

Polonya’da vizenin veya vize muafiyetinin sağladığı süreyi aşacak şekilde bulunmak isteyen kişilerin aldıkları izin türüne Polonya oturma izni denir. Her ülkenin yaptığı gibi Polonya da oturma izni konusunda titizlikle bir hukuki düzen oluşturmuştur. Özellikle buna dikkat etmek gerekir.

Polonya oturma izni verirken başvurucunun bazı özelliklerine bakar. Buna göre AB vatandaşları ile üçüncü ülke vatandaşlarını ayırır. Türkiye de üçüncü ülkeler arasında olduğu için aşağıda daha çok üçüncü ülke vatandaşlarının başvuru prosedürünü izah edeceğiz. Ancak gelen hatları ile diğer tüm hallerden de bahsetmiş olacağız.

Her şeyden önce şuna dikkat edilmelidir ki Polonya oturma izni alma süreci hukuk tekniği bakımından oldukça önemli detaylara sahiptir. Bu nedenle sürecin avukat yardımı almaksızın takip edilmesi istenmeyen sonuçlara yol açacaktır. Dolayısıyla hukuki yardım alınmalı ve hak kaybı ihtimali en aza indirilmelidir.

Polonya Oturum İzni Ne İşe Yarar?

Polonya oturma izni kişiye vize süresini veya vize muafiyet süresini aşacak şekilde Polonya’da ikamet etme imkanı verir. Kişi Polonya oturum izni alarak Polonya içerisinde oturum süresi boyunca yasal olarak bulunabilir.

Tek başına Polonya oturum izni almış olmak kişiye Polonya çalışma izni hakkı tanımaz. Bunun için ayrıca çalışma izni almak da gerekecektir. Ancak bazı tip oturma izni halleri çalışma izni de vermektedir. Daha doğrusu bu kişiler çalışma izninden muaf tutulurlar. Örneğin öğrenci için alınan oturma izni bu şekildedir. Bununla ilgili olarak ‘Polonya çalışma izni’ başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Polonya oturma izni somut olayın özelliklerine ve oturma izni türüne göre farklı avantajlar sağlayabilir. Burada öğrenci, evlilik vs. gibi nedenlere bağlı olarak farklı avantajlar söz konusu olabilir.

Polonya oturma izninin avantajlarından en önemli avantajlarından biri de bazı şartların sağlanması halinde vatandaşlığın da alınabiliyor olmasıdır. Bununla ilgili olarak da ‘Polonya vatandaşı olmak’ başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Tekrar etmek gerekirse Polonya’da gerek oturma gerek çalışma izni gerekse vatandaşlık alma bakımından hukuki yardım olmaksızın hareket edilmemelidir. Bu konuda kopyala yapıştır dilekçelerle aracılık hizmeti sunan danışmanlık kuruluşlarından ziyade avukat yardımı almak tercih edilmelidir.

Somut olayın şartlarına göre gelişen her türlü duruma yönelik doğru tespitlerin yapılarak doğru hukuki çarelerin üretilebilmesi buna bağlıdır.

Polonya Oturma İzni Şartları

Polonya oturma izni temel olarak geçici ve kalıcı şekilde ikiye ayrılabilir. Polonya topraklarında 3 aydan daha uzun süre kalmayı haklı kılan nedenleri olan kişi 3 yıla kadar oturma izni alabilir. Yani Polonya oturma izni geçici olarak 3 ay ile 3 yıl arasında verilmektedir.

Polonya’da oturma izni geçici ve kalıcı olarak verilmektedir dedik. Kalıcı oturma izni geçici oturma izni prosedürüne benzer bir prosedüre sahiptir. Gerekçeler bakımından farklılık vardır.

Kalıcı oturma izni genel olarak; Polonya kökenli kişilere, Polonya vatandaşının eşine, insan ticareti mağdurlarına, mültecilere, ikincil koruma statüsü sahiplerine, sığınma hakkı tanınan kişilere verilmektedir. Aşağıda daha çok geçici oturma izni ile ilgili detaylara yer vereceğiz.

Geçici oturma izni aşağıda saydığımız istisnalar dışında herkesin başvurabileceği bir izin türüdür. İş, geçici bazı ekonomik aktiviteler, öğrencilik, stajyerlik, bir takım gönüllü faaliyetler, aile birleşimi, bilim adamı, iş kurma arayışı içinde olma, insan ticareti kurbanı olma, istisnai bazı durumlar ve Polonya mevzuatının diğer durumlar olarak nitelemek suretiyle ucunu açık bıraktığı diğer haller geçici Polonya oturma iznine hak kazandırabilir.

Bunlara kısaca değinecek olursak:

Ekonomik Aktivite: Belirli bir ekonomik imkan elde etme potansiyeline sahip anonim – limited şirket ortaklıklarında bu işleri görmek amacıyla gelen şirket sahipleri yahut vekillerine geçici oturma izni verilebilir. Aşağıda yer alan gerekli belgelere ek olarak hisse senedi, vekaletname, sağlık sigortası, ticari faaliyete ilişkin belgeler, gibi evraklar istenecektir. Konu ile ilgili olarak “Polonya’da şirket kurma” başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Polonya’da Öğrenci Oturma İzni: Polonya’da kalma amacı öğrenim görmek olan yabancılara oturma izni verilir. Burada öğrencinin aşağıda yer alan belgelere ek olarak öğrenim belgesi, kabul aldığı okula ilişkin belgeler, ikamet edeceği yer, geçimini ne şekilde sağlayacağı ve sağlık sigortasına ilişkin belgeler istenmektedir. Yukarıda da belirttiğimiz üzere Polonya’da öğrenci oturma izni kişiye aynı zamanda sınırlı da olsa çalışma imkanı tanır.

Stajyer Oturma İzni: Polonya’da kalış amacı, Polonya içişleri bakanı tarafından onaylanan bir staj işi işinde staj yapmak olan yabancılar, 6 aya kadar oturma izni alma hakkına sahip olur. Burada da aşağıda saydıklarımıza ek olarak bazı evraklar istenir. Örneğin ilgili staj birimine kabul alındığına dair belge gereklidir. Dil yeterliliğine ilişkin belge, kişinin hayatını belirli bir süre de olsa idame ettirebileceğine ilişkin güvenli ikamet ve gelire ilişkin belge gereklidir. Staj saatleri, süresi koşulları vs. belirli olmak zorundadır.

Gönüllü İkamet İzni: Avrupa gönüllü hizmeti programı kapsamında kişiye 1 yıldan uzun olmayacak şekilde gönüllü ikamet izni verilir. Hizmetin gönüllü olarak sağlanacağına ilişkin anlaşma gereklidir. Burada da hizmetin koşulları, süresi, yabancının eğitimi ile ilgili netlik aranır. Sağlık sigortası ve maliyetlerin karşılanabileceğine ilişkin evrak gereklidir.

Aile Birleşmesi Oturma İzni: Polonya oturma izni verirken bir Polonya vatandaşının veya AB vatandaşının belirli derecede yakınlarına aile birleşmesi oturma izni hakkı tanımaktadır. Bu oldukça detaylı bir konudur. Şartları ve istenen evraklar aslında yazımızda genel anlamda anlattıklarımız doğrultusundadır. Ancak sürecin özellikle hassasiyetle takibi gerekir.

Bilim İnsanı Oturma İzni: Polonya’da yüksek lisans veya doktora seviyesinde eğitim gören, eğitim veren veya Polonya devleti yetkili kurumlarının kabul ettiği bazı bilimsel çalışmaları gerçekleştiren kişilere verilen oturma izni türüdür. Bilimsel araştırma yapılması amacıyla da verilmektedir. Oturma izni konusunda önemli ayrıcalıklar burada söz konusu olacaktır.

İş Arayan veya İş Kuran Mezun – Bilim Adamı Oturma İzni: Bir Polonya üniversitesinden mezun olan ve Polonya’da iş arayan veya bu bölgede ticari faaliyete başlamayı planlayan bir yabancıya 9 aylık süre için oturma izni verilecektir. Geçici oturma izni başvurusunu sunmadan hemen önce bilimsel araştırma yapmak amacıyla geçici oturma izni temelinde Polonya topraklarında kalmış, bilimsel araştırma veya geliştirme çalışmalarını tamamlamış ve iş arayan bilim adamları da gene 9 ay süreye kadar oturma izni alma imkanına sahiptir. Takdir edileceği üzere bu bahsettiğimiz hallerde de benzer ek evraklar gereklidir.

İnsan Ticareti Kurbanı Oturma İzni: İnsan ticareti kurbanı olan kişiye çeşitli haklar tanınmıştır. Bunlardan biri de geçici oturma izni almadır. Ancak bunun için bazı şartların sağlanmış olması gereklidir. Buna göre insan ticareti mağdurunun Polonya’da bulunuyor olması, yetkililerle bu suça ilişkin soruşturmada işbirliği içinde olması ve insan ticareti suçunu işleyen kişilerle temas halinde olmaması gereklidir. Bunun haricinde de somut olayın özelliklerine uygun düşecek şekilde bir takım evraklar talep edilebilecektir. Burada 3 ay ile 6 ay arasında değişen ikamet izni söz konusu olur.

İstisnai Durumlar: Kişi eğer Polonya devlet otoritesine görünmekle yükümlü ise, istisnai kişisel durumu kalmayı gerektiriyorsa, Polonya Cumhuriyeti menfaatleri kişinin kalmasını gerektiriyorsa kısa dönem istisnai durum söz konusu kabul edilir. Bu durumda kişiye 3 ile 6 ay arasında ikamet hakkı tanınır.  Bunun haricinde Çocuk Hakları Sözleşmesinde tanımlanan hak ihlallerinden biri söz konusu ise bu çocuk hakkında 3 ay ile 3 yıl arasında ikamet hakkı doğacaktır. Bir yabancının, 4 Kasım’da Roma’da düzenlenen İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleşmesi kapsamında aile yaşamı hakkına saygı gösterilmesi gereğince Polonya Cumhuriyeti topraklarında kalması lazım geliyorsa bu kişilere de 3 ay ile 3 yıl arasında ikamet hakkı tanınacaktır.

Polonya’da Oturum İzni Nasıl Alınır?

Polonya oturma izni başvurusu Polonya Cumhuriyeti topraklarında yasal olarak kalınan süre dolmadan yapılmalıdır. Başvuru, yabancının ikamet ettiği yerdeki Polonya temsilciliğine yapılır. Buna yetkili polonya voyvodu denilmektedir. Uygulamada başvuru sırasında yabancının parmak izi ibrazı gerekmektedir. Gene başvuru Polonya dışında Polonya konsoloslukları üzerinden yapılacaktır.

Tabi bu yükümlülükler şu kişiler için geçerli değildir:

  • Başvuru sırasında 6 yaşından küçük olan çocuklar
  • Parmak izinin fiziksel olarak verilmesinin imkansız olduğu durumlarda başvuran kişiler
  • Aile birleşmesi amacıyla geçici oturma izni başvurusunda bulunan ve bu izin başvurusunu yaptığında Polonya Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunmayanlar
  • Ev sahibi kuruluşun şirket içi devir kapsamında iş yapmak amacıyla geçici ikamet izni talep eden; yönetici, uzman veya stajyerin başvurusunda

Yabancının parmak izini sunamaması durumunda kişiye buna ilişkin süre verilir. Bu süre içerisinde parmak izi tanımlama işlemi gerçekleşmezse başvuru reddedilecektir.

Reşit olmayan kişiler için yapılacak olan ikamet izni başvurusu bu kişilerin velileri yahut mahkemece atanmış vasisi tarafından gerçekleşecektir. Eğer bu kişi reşit değil ancak 6 yaşından büyükse başvuru sırasında bizzat kendisinin de bulundurulması gerekir.

Polonya’da Oturma İzni Alınamayacak Haller

Başvuru prosedürü yukarıda izah ettiğimiz usulde yapılmamışsa veya yukarıda yer alan şartlar sağlanmamışsa Polonya oturma izni alınamaz. Bunun haricinde bazı kişilerin özel olarak Polonya’da oturma izni alması söz konusu olamaz. Bu kişileri şu şekilde izah edebiliriz:

  • Kişinin Polonya’ya veya Schengen bölgesindeki diğer ülkelere girişi yasaklanmışsa
  • Kişinin Polonya Cumhuriyetinde kasıtlı bir suçtan ötürü hapis cezasına yahut vergi suçlarından ötürü para cezasına çarptırılmış olması
  • Kişinin Schengen bölgesi dışındaki bir ülkede Polonya hukuku açısından suç teşkil eden bir eylemden veya Polonya – Schengen bölgesi içerisinde bir yıldan daha fazla hapis cezası gerektiren bir eylemden ötürü aranıyor olması
  • Kişinin Polonya ulusal savunma yahut güvenliği açısından problemli olması
  • Kişinin yasaya aykırı olarak Polonya’da bulunması halinde
  • Kişinin uluslararası anlaşmalar gereği başka bir ülkeye transferinin gerekiyor olması

Bu saydığımız hallerde Polonya oturma izni alınamaz. Bazı hallerde de oturma izni başvuru prosedürünü başlatma reddedilir. Bunları da şu şekilde sıralayabiliriz:

  • AB vatandaşlığı nedeniyle zaten daimi oturma izni olan kişiler
  • Devletin menfaatleri gereği Polonya’da bulunması uygun görülmeyen kişiler
  • Devlet menfaatleri gereği insani nedenlerle Polonya’nın geçiş ülkesi olarak görülmesi burudumda
  • Kısa süreli kalış gerektiren hallerde
  • Kişiye iltica, ikincil koruma, geçici koruma veya mülteci niteliği verilmesi durumunda
  • Kişi hakkında alıkoyma, geri gönderme merkezine göndermei deport gibi işlemler yapılmışsa
  • Kişi hakkında halihazırda bir ceza infaz ediliyorsa

DİKKAT: Polonya oturma izni başvurusu yapıldığında yukarıda saydığımız hallerden biri mevcut ise başvuru reddedilir ve kişiye 30 gün içerisinde ülkeyi terketme yükümlülüğü yüklenir. Bu nedenle başvuru öncesinde gerekli hukuki ön hazırlık yapılmalı ve başvuru ondan sonra yapılmalıdır. Aksi halde telafi etmesi çok güç zararlar neden olunabilir.

Polonya Oturma İzni İçin Gerekli Belgeler

Gerekli belgeler de gene hangi tür oturma iznine başvurulduğuna ve somut olayın kapsamına göre değişecektir. Ancak genel olarak hızlı bir şekilde toplanacak belgeler olduklarını söyleyebiliriz. Polonya oturma izni başvurusu için asgari olarak istenecek belgeleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Kalış amacına uygun şekilde doldurulmuş bir başvuru formu
  • 4 adet güncel fotoğraf
  • Kişinin kimliğine ilişkin; kimlik, pasaport, Polonya’dan başvuru yapılıyorsa yasal olarak bulunulduğuna dair belge vs. gibi evraklar

Elbette ki başvuru sırasında Türkçe olan evraklar yeminli tercüman vasıtası ile noter kanalıyla tercüme ettirilerek apostil şerhi işlemine konu edilmelidir.

Polonya Oturma İzni Masrafları 2021

Polonya oturma izni başvurusu yapılırken birtakım masraf kalemleri ortaya çıkar. Aslında somut olayın özelliklerine göre çok çeşitli masraf kalemleri doğabilir. Ancak başvuru sırasında alınacak temel bazı asgari giderleri burada sayabiliriz. Şöyle ki;

Geçici Oturma İzni Ücreti Kalıcı Oturma İzni Ücreti
Damga Vergisi 340 PLN (635 TL) 640 PLN (1195 TL)
Oturma İzni Kartı 50 PLN (93 TL) 50 PLN (93 TL)

Tabloda bahsettiğimiz damga vergisi aslında başvuru türüne göre değişecektir. Daha yüksek veya daha düşük çıkabilir. Ancak yukarıda verdiğimiz değer standart damga vergisi miktarıdır.

Polonya oturma izni ücreti çocuklardan da alınır. Ancak genel olarak başvuru sırasında 16 yaşına girmemiş olan çocuklar için 25 PLN yani 46 TL kadar bir indirim yapılır. İnsan ticareti mağdurları damga vergisinden muaftırlar.

Tabloda yer alan TL verileri Şubat 2021 kuru üzerinden hesaplanmıştır. 2021 yılı için PLN verileri sabit iken kurdaki değişme göre TL karşılığı değişecektir.

ÖNEMLİ: Polonya oturma izni masrafları elbette ki yukarıda verdiğimiz değerlerle sınırlı değildir. Süreç içerisinde gerek noter işlemleri gerek başkaca idari başvurular gerekse birtakım ufak tefek kırtasiye giderleri olacaktır. Bu konuda net bir değerlendirme yapabilmek adına avukat yardımı alınmalıdır.

Polonya oturma izni başvurusu avukat yardımı alınarak takip ediliyorsa, ki bu şekilde yapılması her zaman daha sağlıklıdır, bu durumda avukat ücreti söz konusu olacaktır. Burada avukat ücreti somut olayın kapsamına göre belirlenir. Genellikle baroların belirlediği tarife etrafında ve somut olayın getirdiği iş yüküne göre müvekkil ile avukat arasında serbest şekilde kararlaştırılır.

Başvuru Yaptıktan Sonra Polonya’da Kalma

Polonya oturma izni başvurusu yapıldığı zaman kişi yasal olarak Polonya topraklarında bulunuyorsa bu kişinin yasal olarak Polonya’da bulunmasını sağlayan belgesine başvuruya ilişkin damga vurulur. Bu şekilde kişi artık başvuru sonuçlanıncaya kadar yasal olarak Poloya’da bulunma imkanı elde eder. Tabi bu damganın vurulabilmesi için başvurunun eksiksiz olması veya verilen süre içinde eksikliğin giderilmesi gerekir.

ÖNEMLİ: Kişiye bu bahsettiğimiz hakkın verilmesi tek başına diğer Schengen ülkelerinde seyahat etme hakkı vermez. Kişi bu süre içerisinde yabancı bir ülkeye seyahat edebilir. Ancak Polonya’ya geri dönmesi için vize alması gerekir. Tabi bu durum normal şartlarda da vize yükümlülüğü olan bir kişi için geçerlidir

Polonya Oturma İzni Ne Kadar Sürede Çıkar?

Genel olarak başvurunun sonuçlanması 1 ay sürmektedir. Ancak başvuruda eksikliklerin olması bu süreyi uzatacaktır. Başvuru öncesinde gerekli hukuki ön hazırlığın yapılması durumunda süreç pürüzsüz bir şekilde ilerleyecek ve çok kısa bir süre içerisinde Polonya oturma izni alınabilecektir. Bu noktada zamansal olarak avantaj sağlayacak en önemli unsur sürecin avukat yardımı alınarak takip edilmesidir.

Başvurunun Olumsuz Sonuçlanması

Bazı hallerde başvuru reddedilir. Öncelikle yukarıda bahsettiğimiz oturma izni alamayacak kişiler başvurmuşsa veya başvurunun kabul edilemeyeceği haller söz konusu ise ve başlangıçta bu durum gözden kaçmışsa başvuru olumsuz sonuçlanır. Bunun haricinde şu hallerde Polonya oturma izni başvurusu olumsuz sonuçlanır:

  • Polonya oturma izni şartları taşınmıyorsa,
  • kişinin kalış amacı oturma iznine uygun görülmemişse
  • Başvuru değerleme sırasında kişi Polonya’da bulunması istenmeyen kişiler listesine girerse
  • Kişinin Polonya ulusal güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı açısından problemli görülmesi
  • Kişinin başvuruda gerçeğe aykırı belgeler sunduğunun tespit edilmesi
  • Gecikmiş vergi ödemelerinin bulunması (taksitlendirme erteleme muafiyet gibi haller hariçtir)
  • Yabancının iade edilmesi zorunluluğunun doğması

Başvuru Sonuçlandıktan Sonra Alınan Belge

Yukarıda saydığımız prosedüre göre başvurusu onaylanan kişiye oturma kartı (belgesi) verilir. Eğer başvuranlar arasında 13 yaşının altında bir çocuk mevcutsa kart yasal temsilcisine verilir. Bu karta sahip olunduğu zaman oturma izni süresi boyunca Polonya sınırları içerisinde özgürce seyahat edilebilir. Bu kart aynı zamanda birden fazla sınır geçişine de izin verir.

Oturma İzninin Geri Alınması

Bazı hallerde Polonya oturma izni geri alınır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Oturma izni başvurusunda öne sürülen amaç sona ermişse
  • Gerekli şartlar artık taşınmıyorsa
  • Sonradan kişinin istenmeyen kişiler listesine girmesi halinde
  • Kişinin sonradan Polonya kamu düzeni açısından tehlikeli görülmesi halinde
  • Kişinin başvuruda sahte belge kullandığının sonradan anlaşılması halinde
  • Kişinin vergi ödemelerinde gecikmesi hallerinde (taksitlendirme erteleme muafiyet gibi haller hariçtir)

Yukarıda da değindiğimiz üzere kişinin başvurusu kabul edilmez, reddedilir veya kartı geri alınırsa 30 gün içerisinde Polonya’yı terk etme yükümlülüğü doğar. Bu çok ciddi bir sonuçtur. Bu nedenle sürecin titizlikle takip edilmesi gerekir.

Polonya’da Dava Açmak

Başvurunun reddi, kabul edilmemesi, belgenin geri alınması vs. gibi hallerde Polonya idari yargı sistemine göre iptal davası açılabilir. Bunun öncesinde karardan itibaren 14 gün içerisinde kararı veren merciiye itiraz edilir. İtirazın sonucuna göre 7 gün gene bir idari itiraz üst merciye iletilir.

Nihayetinde idari dava açılacaktır. Bu süreçte olağanüstü bir durum söz konusu olmadıkça kişinin Polonya’dan deportu söz konusu olmaz. Ancak bunlar oldukça hassas konulardır ve avukat yardımı alınarak hareket edilmelidir.

Polonya Oturma İzni Yenileme

Kişinin Polonya topraklarında kalmasını gerektiren haklı nedenler hala devam ediyorsa somut olayın özelliklerine göre Polonya oturma izni uzatılabilecektir. Genel hatları ile benzer bir başvuru prosedürü takip edilir. Haklı nedenin devam ettiğinin kabul edilebilmesi için buna ilişkin hukuki zemin oluşturulmalıdır. Aksi halde uzatma başvurusu reddedilir.

Sonuç Olarak Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yukarıda Polonya oturma izni nedir, nasıl alınır, nelere dikkat edilmeli gibi soruları yanıtladık. Görüldüğü üzere oldukça detaylı ve önemli sonuçları olan bir süreçtir bu.

Dolayısıyla sürecin titizlikle takip edilmesi gerekir. Aksi halde hatalı yahut ihmali işlemler ile istenmeyen sonuçlara yol açılabilir. Tüm bunlara karşı yapılması gereken en sağlıklı şey deneyimli avukatlarla çalışmak olacaktır.

Bu makale faydalı mıydı?